Ένας εγωιστικός αλτρουισμός

 

Αντώνης Καρατζής

Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα οι περισσότεροι από μας ζούσαν και εργάζονταν σε φάρμες. Η οικονομία μας βασιζόταν κυρίως στα αγροτικά προϊόντα, τα οποία με τη σειρά τους  στις αγροτικές εκτάσεις, οπότε η συνολική απόδοση της οικονομίας δεν άλλαζε δραματικά με το πέρασμα των ετών, αφού το μέγεθος της «πίτας» ήταν σταθερό.

Αντώνης Καρατζής

Ζώντας σε έναν τέτοιο κόσμο, ο μόνος τρόπος να βελτιώσεις τα οικονομικά σου είναι η χειροτέρευση της ζωής του άλλου. Ο άνθρωπος πολεμούσε για να πάρει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κομμάτι της «πίτας», στερώντας μερίδιο από κάποιο άλλο. Αυτή η κοινωνία και ο τρόπος σκέψης κυριαρχούσε για χιλιάδες χρόνια μέσω των πολέμων ή των οικονομικών συγκρούσεων. Η οικονομική ψαλίδα ήταν πολύ μεγάλη και αυτό το γεγονός διογκωνόταν αφού δεν υπήρχε μεσαία τάξη. Κάποιοι είχαν σχεδόν ολόκληρη την «πίτα», ενώ κάποιοι άλλοι πεινούσαν.

 

Η πρώτη επανάσταση

Το γεγονός που άλλαξε αυτή την πραγματικότητα ήταν η Βιομηχανική Επανάσταση. Βελτιωθήκαμε τεχνολογικά, αναπτύξαμε μηχανές και λιπάσματα και η αγροτική παραγωγή εκτοξεύθηκε. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η παραγωγή σιδήρου στη Μ. Βρετανία που αυξήθηκε 137 φορές μέσα σε 170 χρόνια, από το 1700 έως το 1870. Βρήκαμε δηλαδή τρόπο να αυξήσουμε την πίτα και μάλιστα αυτό να συμβαίνει κάθε χρόνο. Αυτή η ανάπτυξη συνεχίζεται ως τις μέρες μας με παροχές σε όλους τους κλάδους της κοινωνίας μας. Η ηλεκτροδότηση, το τηλέφωνο, η παροχή νερού με ένα απλό άνοιγμα της οικιακής βρύσης, τα φθηνά αεροπορικά ταξίδια, οι εμβολιασμοί και τα ψυγεία είναι τέτοια παραδείγματα κοινωνικής ανάπτυξης.

Οι καινοτόμες ιδέες

Η συνεχής πρόοδος μας φαίνεται φυσιολογική σήμερα αλλά δεν είναι έτσι. Χρειάστηκε να περάσει αρκετός χρόνος από τη στασιμότητα μέχρι την οικονομική άνθιση που θα επηρέαζε θετικά την ανθρώπινη ιστορία. Πώς όμως άρχισε αυτό και τι μας ώθησε να προοδεύσουμε;

Ο πυρήνας της τόσο μεγάλης κοινωνικής άνθισης είναι οι καινοτόμες ιδέες. Όσο περισσότερο καινοτομούσε ο άνθρωπος, τόσα περισσότερα κοινωνικά προβλήματα έλυνε. Ένα ζήτημα που πρέπει να λάβουμε υπόψη, το οποίο μας ώθησε σε αυτή την εξέλιξη, είναι ότι με την οικονομική και την κοινωνική μας εξέλιξη, αυξάνονται οι ανάγκες και οι επιθυμίες μας. Ο μέσος άνθρωπος για να μετακινείται πριν 300 χρόνια είχε την ανάγκη για καλά παπούτσια. Πριν από 150 χρόνια ίσως είχε την επιθυμία ενός ποδηλάτου. Σήμερα, οι περισσότεροι από εμάς δε μπορούμε να φανταστούμε τη ζωή μας χωρίς αυτοκίνητο για τις μετακινήσεις μας. Είναι στη φύση μας να θέλουμε όλο και περισσότερα, για να βελτιώνουμε τη ζωή μας.

Εγωιστικός αλτρουισμός

Στο σημερινό κόσμο, συμφέρει τον καθένα, ο γείτονας, ο συμπατριώτης μας ή ακόμη και κάποιος στην άλλη άκρη της γης να ευημερεί, αφού η ζωή του θα επηρεάσει έμμεσα τη δική μας. Όλα είναι αλυσίδα πλέον και όσο περισσότεροι άνθρωποι είναι ευκατάστατοι τόσο καλύτερη γίνεται και η δική μας ζωή. Αυτό γίνεται γιατί η καινοτομία επηρεάζεται από την προσφορά και τη ζήτηση. Η προσφορά αυξάνεται μόνο όταν οι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα να εκπαιδεύονται και να συνεισφέρουν κοινωνικά μέσω της εξειδίκευσης. Στις μέρες μας υπάρχουν εφευρέτες, μηχανικοί, στελέχη εταιριών, χτίστες, γιατροί και δάσκαλοι και όλοι καινοτομούν και συνεισφέρουν μέσω της εργασίας τους.

Η ζήτηση για νέες ιδέες αυξάνεται καθώς οι άνθρωποι γίνονται όλο και πιο πλούσιοι χρηματοδοτώντας και επενδύοντας πάνω σε αυτές. Οπότε δίνεται το κίνητρο στους ανθρώπους να εφευρίσκουν καινοτόμες ιδέες και να βελτιώνουν ακόμη περισσότερο την καθημερινότητά μας.

Ας δούμε ένα παράδειγμα. Ένα ζήτημα που αφορά όλους μας είναι η θεραπεία κάθε είδους καρκίνου. Αν υπάρχουν 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι αυτή τη στιγμή που έχουν την ανάγκη να πληρώσουν τη θεραπεία αυτή, τότε έχουν δοθεί ήδη τα κίνητρα για μια ιδέα ιατρικής έρευνας. Αν η ζήτηση ήταν μεγαλύτερη, για παράδειγμα 4 δισεκατομμύρια, οι ιατρικές έρευνες, τα χρήματα και το ανθρώπινο δυναμικό που θα επενδύαμε για αυτή τη θεραπεία θα μπορούσε να ήταν 4 φορές περισσότερα.

Με αυτή τη λογική θα μπορούσαμε να είχαμε θεραπεύσει τον καρκίνο; Θα μπορούσε. Αν ξοδεύαμε σε έρευνα 4 φορές περισσότερα χρήματα, θα υπήρχαν περισσότερα μυαλά να δουλεύουν πάνω σε αυτό, έχοντας ένα πιο διευρυμένο παγκόσμιο δίκτυο ιατρικής έρευνας. Οπότε σίγουρα τα πράγματα θα ήταν ευοίωνα.

Μας συμφέρει η ευημερία

Άρα μπορούμε να συμπεράνουμε πως όσο περισσότεροι θέλουν ότι ακριβώς θέλεις κι εσύ, τόσο πιο πιθανό είναι να το αποκτήσεις. Αυτό θέλει να δημιουργήσει έμμεσα ο άνθρωπος όσο κι αν δεν το γνωρίζουμε. Δεν πρόκειται να κερδίσουμε μεγαλύτερο μέρος της πίτας αν οι φτωχές αφρικανικές περιοχές μείνουν ως έχουν. Αντίθετα κερδίζουν όλοι παραπάνω αν οι φτωχές περιοχές αναπτυχθούν και προσφέρουν ιδέες ανάπτυξης της πίτας. Είναι προς όφελος μας οι ασιατικές και οι αφρικανικές χώρες να έχουν δικά τους αστρονομικά προγράμματα πιθανότατα με μελλοντικές βάσεις στη σελήνη ή στον Άρη. Μας συμφέρει να επενδύουν αυτές οι χώρες στην ιατρική γιατί ίσως κάποια μέρα κάποιος γιατρός από εκεί καταφέρει να σώσει τη δική μας ζωή και ίσως τότε καταλάβουμε πόσο σημαντικό είναι για μας η ευημερία του άλλου.

Εγωιστές ή αλτρουιστές;

Ο άνθρωπος είναι από λίγο έως πολύ γεννημένος εγωιστής. Η εγωιστική συμπεριφορά φαίνεται να ωφελεί μια πολύ μικρή ομάδα ανθρώπων είτε μιλάμε για πολιτικούς είτε για μεγάλους επιχειρηματίες. Σε αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει η έννοια του εγωιστικού αλτρουισμού. Ωστόσο στις πιο πολλές περιπτώσεις δείχνουμε να νοιαζόμαστε για τον άλλο και αυτό μπορούμε να το δούμε σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας μας. Όσο υπάρχουν δεσμοί μεταξύ των ανθρώπων, όπως κράτη, έθνη, εταιρίες και οικογένειες, η επιρροή του ενός προς τον άλλο θα είναι έντονη και ευδιάκριτη.

 

Αbout Antonis

Αντώνης Καρατζής

Ονομάζομαι Αντώνης Καρατζής. Γεννήθηκα το 1992 στον Πειραιά στην πόλη που κατάγομαι και μένω ακόμη. Λατρεύοντας τη θάλασσα τελείωσα το ναυτιλιακό τμήμα του πανεπιστημίου Πειραιώς και εκτός από την αρθρογραφία εργάζομαι και σε ένα ναυτιλιακό γραφείο. Θα έλεγα ότι είμαι συλλέκτης εμπειριών από ταξίδια καθώς έχω επισκεφτεί πολλές χώρες μέχρι στιγμής αντλώντας πολιτιστικές , πολιτικές και κοινωνικές γνώσεις. Στο περιοδικό θα αναρτώ άρθρα επιστημονικoύ χαρακτήρα. Είναι κάτι που μου αρέσει να κάνω στον ελεύθερο μου χρόνο ελπίζοντας και οι αναγνώστες της σελίδας να απολαμβάνουν στον ίδιο βαθμό το περιεχόμενο των άρθρων μου.

Αντώνης Καρατζής

Marianna says: «Ακολούθησε τον Αντώνη στο Facebook ή στο Instagram».

*Αν θέλεις να γίνεις κι εσύ συντάκτης του publiSHIT, σε περιμένω στην Αίθουσα Σύνταξης!