Δέκα πράγματα που έμαθα στο μεγαλύτερο συνέδριο διαδικτυακής δημοσιογραφίας

Μαρία-Άννα Τανάγια

Το μεγαλύτερο συνέδριο ηλεκτρονικής δημοσιογραφίας του κόσμου, το ISOJ πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο στο Όστιν του Τέξας. Δε φανταζόμουν ούτε στα πιο τρελά μου όνειρα ότι θα βρεθώ ποτέ εκεί, αλλά συμβαίνουν θαύματα κι έτσι χάρη στο πρόγραμμα του Digital Communication Network, βρέθηκα μεταξύ άλλων και στο συνέδριο! Για δύο ολόκληρες ημέρες, κορυφαίοι επαγγελματίες από το χώρο των media ανέβηκαν στη σκηνή και μοιράστηκαν μαζί μας το παρόν και κυρίως το μέλλον της διαδικτυακής επικοινωνίας. Σου έχω παρακάτω τα δέκα πράγματα που σημείωσα και έχουν ενδιαφέρον!

Μαρία-Άννα Τανάγια

1. Περνάμε αμέτρητες ώρες καταναλώνοντας περιεχόμενο στα media

Αμέτρητες. Και το κυριότερο είναι πως, τις περισσότερες από αυτές, δεν αντιλαμβανόμαστε ότι καταναλώνουμε περιεχόμενο και μάλιστα σε multitasking έκδοση. Ένα απλό παράδειγμα: ανοίγεις ένα word να γράψεις κάτι στον υπολογιστή, ενώ παράλληλα ακούς ένα τραγούδι στο Youtube, ξαφνικά χτυπά ειδοποίηση στο Messenger, απαντάς στο μήνυμα, αλλά ταυτόχρονα βλέπεις και μια Sponsored διαφήμιση με κάτι που σ’ ενδιαφέρει, περνάς στην ιστοσελίδα της διαφήμισης, μετά τσεκάρεις την επιχείρηση στο Instagram, ενώ ταυτόχρονα απαντάς σε μήνυμα στο Viber και κάνεις Retweet κάτι έξυπνο που ήρθε σε ειδοποίηση στο κινητό σου. Τι ήθελες τελικά να γράψεις στο Word σου; Αυτό θα σε απασχολήσει ώρες μετά, αν καταφέρεις φυσικά να συγκεντρωθείς. Αυτή η καθημερινή κατάσταση οφείλει να μας βάλει σε σκέψεις όσους προσπαθούμε να στρωθούμε για δουλειά μπροστά στην οθόνη (συζητάμε πόσο δύσκολο είναι πια να μείνεις συγκεντρωμένος και να τελειώσεις σε εύλογο χρονικό διάστημα τη δουλειά σου με τόσους «digital πειρασμούς») αλλά και όσους παράγουμε ψηφιακό περιεχόμενο (το οποίο πιθανότατα θα καταναλωθεί υπό τις προαναφερθείσες συνθήκες για ελάχιστα δευτερόλεπτα λίγο πριν «χάσουμε» το κοινό που θα βρει το επόμενο ερέθισμα).

2. Τα ειδησεογραφικά μέσα πρέπει να κερδίσουν ξανά την εμπιστοσύνη του κοινού

Γνωστό, αλλά σημαντικό. Ο κόσμος έχει χάσει την εμπιστοσύνη του στους δημοσιογράφους και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Γνωρίζει πως όλα είναι κατευθυνόμενα από συμφέροντα, ακόμα και τα πιο ανεξάρτητα και εναλλακτικά. Αντικειμενική δημοσιογραφία δεν υπάρχει απ’ τη στιγμή που όλοι είμαστε βαθιά υποκειμενικά όντα. Θέλει διαφανείς διαδικασίες, ειλικρίνεια και εντιμότητα για να κερδίσεις ξανά το κοινό.

3. Fake news και fact checking

Fake news είναι οποιοδήποτε ψέμα διαδίδεται υπό τη μορφή είδησης (είναι γραμμένο, δηλαδή, ακολουθώντας τη δομή και το ύφος γραφής μιας είδησης). Στις παθογένειες του διαδικτύου, ανήκει και το γεγονός ότι σήμερα περισσότερο από ποτέ είναι ακόμα πιο εύκολο να διαδοθούν ψευδείς ειδήσεις, καθώς με το πάτημα ενός απλού “share” (κοινώς, βλέπεις κάτι από κοινοποίηση γνωστού που εμπιστεύεσαι/συμπαθείς και θεωρείς αυτονόητα πως είναι αλήθεια). Σε Ευρώπη και Αμερική, λατρεύουν το fact- checking, δηλαδή τη διασταύρωση των ειδήσεων και μάλιστα δημιουργούν οργανισμούς και μέσα αφιερωμένα αποκλειστικά σ’ αυτό.

4. H τεχνολογία στην υπηρεσία της δημοσιογραφίας

Χάρη στην εντυπωσιακή εξέλιξη της τεχνολογίας, έχουμε πλέον μοναδικά ψηφιακά εργαλεία (κάποια δωρεάν, κάποια με αγορά μικρού αντιτίμου) που μας βοηθούν να πούμε την «ιστορία» μας με πολύ πιο ενδιαφέροντα τρόπο απ’ το απλό πια «κείμενο, φωτογραφία, βίντεο»). Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, πλέον το κοινό δεν καταναλώνει περιεχόμενο με απόλυτη προσήλωση, οπότε πρέπει να γίνουμε πιο δημιουργικοί. Κι αυτό, απαιτεί περισσότερες ώρες σαφέστατα (αλλά έχει πλάκα).

5. Τεχνητή νοημοσύνη και δημοσιογραφία

Δε θυμάμαι πόσες φορές άκουσα τον όρο “Artificial Intelligence” κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, αλήθεια. Ρομποτάκια που απαντούν στο messenger και σου φέρνουν τις ειδήσεις (τα chatbots θεωρούνται ήδη ο καλύτερος τρόπος προώθησης των νέων), εφαρμογές που θα βοηθούν να γίνει γρηγορότερα η διασταύρωση μιας είδησης, αλλά και ο ρόλος των «βοηθών» μας (βλέπε Siri, Alexa και δε συμμαζεύεται) στη διάδοση αληθινών ειδήσεων.

6. Προσωπικότητα και ανθρωποκεντρική προσέγγιση

Ο ανταγωνισμός «εκεί έξω» είναι τεράστιος. Τι είναι εκείνο, όμως, που τραβά την προσοχή του κοινού ώστε να μπορεί να επιστρέψει σ’ εσένα; Η προσωπικότητα του μέσου, η ανθρωποκεντρική προσέγγιση, η αλήθεια που λέγαμε και προηγουμένως. Όλα αυτά που κάνουν μοναδική/μοναδικό εσένα, έχουν τη δύναμη να προσελκύσουν το κοινό ΣΟΥ.

7. Mobile friendly σε όλα

Πάει και ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, πάει και το laptop, να ζήσουμε να τα θυμόμαστε. Πλέον, καταναλώνουμε περιεχόμενο ΚΥΡΙΩΣ απ’ το κινητό μας. Αυτό, να το έχουμε υπόψη μας για την ιστοσελίδα, το post, το video και ό,τι άλλο περιεχόμενο ανεβάζουμε. Όπως, έχω ξαναγράψει, τα vertical videos (δηλαδή τα κάθετα) αποκτούν ολοένα και φανατικούς οπαδούς καθώς είναι πολύ πιο εύκολη η κατανάλωσή τους (βλέπεις, όλοι κρατάμε το κινητό μας κάθετα όση ώρα παρακολουθούμε κάτι).

8. Ψηφιακά μέσα και επιχειρηματικότητα

Η συζήτηση είναι ίδια παντού: πώς θα βγάλεις επιτέλους χρήματα απ’ το  διαδικτυακό μέσο σου;  Στην Αμερική, ως κουλτούρα, είναι συνηθισμένες οι συνδρομές και οι δωρεές, γι’ αυτό και η τάση οδηγείται ακόμα περισσότερο εκεί. Σ’ αυτήν την περίπτωση, ωστόσο, η αξία του περιεχομένου έχει διπλή σημασία: πρέπει να είναι κάτι πραγματικά ενδιαφέρον/χρήσιμο/συναρπαστικό ώστε να θέλει να το πληρώσει κάποιος για να το καταναλώσει.

9. Σκεφτόμαστε τοπικά

Και ενώ τα περισσότερα projects αρχίζουν μεγαλεπήβολα έχοντας στόχο τη μεγάλη εθνική «αγορά», έχει ίσως μεγαλύτερη αξία να ξεκινήσουμε απ’ τις τοπικές κοινότητες. Εκεί, είναι ευκολότερο ν’ αναγνωριστούμε, να συνδεθούμε και offline με το κοινό, ν’ αποκτήσουμε φανατικότερο κοινό.

10. Δεν άκουσα; Πώς είπατε;

Τα μέσα ψάχνουν τρόπο να δημιουργήσουν περιεχόμενο που θ’ αποτελεί εμπειρία για το χρήστη. Ο χρήστης, ταυτόχρονα με το περιεχόμενο, κάνει ένα σωρό άλλες δουλειές. Τα μέσα ποντάρουν στον ήχο διότι επιτρέπουν στο χρήστη να συνεχίσει το multitasking και έτσι δημιουργούν podcasts. Τα αμερικανικά μέσα αγαπούν τα podcasts κι επενδύουν σ’ αυτά δημιουργώντας ολόκληρα επεισόδια (με συνεντεύξεις, εκπομπές, κτλ). Σαφώς, οι ομάδες είναι πολυπληθείς και τα budgets για κλάματα (δικά μας). Ωστόσο, ο ήχος είναι το νέο video για πολλούς ακόμα και στη χώρα μας.

*Mπορείς να παρακολουθήσεις όλα τα βίντεο του συνεδρίου εδώ