Δημήτρης Μουδατσάκης | Ο 84χρόνος που πέρασε στο Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας μας συμβουλεύει:  «κανείς μας δεν ξέρει πόσα χρόνια θα ζήσει. Αν έχετε κάποιο απωθημένο, πραγματοποιήστε το»

Μαρία-Άννα Τανάγια

Διάβασες σίγουρα για την είδηση ότι ο 84χρονος Δημήτρης Μουδατσάκης απ’ την Κρήτη πέρασε στο Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας Ρεθύμνου. Ίσως τον πέτυχες σε κάποιο ρεπορτάζ να μιλά γεμάτος ταπεινότητα και περηφάνια γι’ αυτό του το κατόρθωμα. Εμένα με συγκίνησε πολύ (έχω μια αδυναμία, όπως ξέρεις στις γιαγιάδες και τους παππούδες) κι έτσι αποφάσισα να τον βρω, να μου πει περισσότερα για τη ζωή του, για το απωθημένο του με το σχολείο που δεν μπόρεσε να τελειώσει τότε λόγω οικονομικών δυσκολιών, για την απόφαση να ξανά πάει σχολείο απ’ την αρχή στα 78 του χρόνια.

Μετά από μια αποτυχημένη προσπάθεια στις λίστες του OTE αποφάσισα να ψάξω στο Facebook (με την ελπίδα να βρω τον εγγονό του) κι έτσι βρήκα το… δικό του προφίλ. Μιλήσαμε στο messenger και μ’ αυτή τη συγκινητική ευγένεια που τον διακατέχει συνάμα με την ταπεινότητά του, κανονίστηκε την επόμενη κιόλας ημέρα η τηλεφωνική μας κουβέντα.

Κάθε φορά, λοιπόν, που γκρινιάζεις για κάτι ή βαριέσαι να ξεκινήσεις κάτι καινούργιο, προτείνω να διαβάζεις τις απαντήσεις του:

Μαρία-Άννα Τανάγια

Έχετε γίνει διάσημος!

(γελάει) Έχω το γνώθι σαυτόν. Δε θέλω να περιαυτολογώ, αλλά μ’ αρέσει που έχουν ενεργοποιηθεί άνθρωποι και λένε «μπορώ κι εγώ». Αυτός είναι ο λόγος που είμαι δεκτικός σε συνεντεύξεις.  Ξέρετε, πολλές φορές λέμε: «ε, τι να το κάνω τώρα, είμαι σε μια ηλικία…» κι όμως δεν ισχύει. Ό,τι θέλει κάποιος πολύ, οφείλει στον εαυτό του να το κάνει τώρα. Δεν ξέρει κανείς μας πόσα χρόνια θα ζήσει και πόσα χρόνια θα μπορεί να κάνει πράγματα. Αν έχει κάποιος ένα απωθημένο που το θέλει πολύ, δε σκέφτεται ούτε κόπο, ούτε χρόνο.

Επίσης, αναγνωρίζω τις προσπάθειες που κάνετε όλοι εσείς (οι δημοσιογράφοι) για να μας παρουσιάσετε μια είδηση και να μας διασκεδάζετε με ωραίο περιεχόμενο. Άλλωστε, έχετε τη δύναμη να επηρεάζετε όσους μας κυβερνούν και παίρνουν τις πρέπουσες αποφάσεις που αφορούν στην πατρίδα, τους ανθρώπους και την κοινωνία μας.

Γεννηθήκατε στο Σκοτεινό;

Ναι, και μόλις τελείωσα το δημοτικό, στα 10 μου, πήγα στο Ηράκλειο. Οι γονείς μου δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να με στείλουν στο Γυμνάσιο και πήγα στο θείο μου που είχε βιβλιοδετείο. Τον βοηθούσα στις δουλειές κι έτσι έμαθα και την τέχνη. Έμεινα εκεί μέχρι που πήγα στρατό.

Στη συνέχεια;

Μετά, άνοιξα ένα δικό μου βιβλιοδετείο το οποίο μετεξελίχθηκε σε τυπογραφείο. Το τυπογραφείο μ’ άρεσε πολύ γιατί κατάλαβα ότι η τυπογραφία είναι μία προσφορά (όπως και όλες οι δουλειές, άλλωστε). Μία προσφορά στα γράμματα και στην επιστήμη.

Τι θυμάστε απ’ τις ημέρες που είχατε το τυπογραφείο; Πώς θα περιγράφατε τη δουλειά σας;

Ήταν μια ωραία τέχνη που απαιτούσε προσπάθεια και ακρίβεια. Τώρα, μπαίνουμε στον υπολογιστή, πατάμε κουμπάκια, μεγαλώνουμε ή μικραίνουμε το κείμενο, αλλάζουμε χρώματα, το διαμορφώνουμε όπως το θέλουμε, γίνονται όλα πολύ εύκολα. Τότε, έπαιρνες ένα-ένα γράμμα ή ψηφίο, το τοποθετούσες προσεκτικά, το χαιρόσουν. Έβγαζες ένα φέιγ-βολάν, όπως τα λέγαμε τότε, και όταν έβγαινε το τελικό αποτέλεσμα το χαιρόσουν, το καμάρωνες γιατί είχες μοχθήσει γι’ αυτό.

 

Ερχόταν πολύς κόσμος, κάναμε διαφημίσεις για επιχειρήσεις, λογιστήρια, δημόσιες υπηρεσίες. Θυμάμαι τη χαρά μου κάθε φορά που το αποτέλεσμα μ’ έκανε περήφανο.

Ξεκίνησα απ’ το μηδέν μ’ ένα τραπέζι και ένα μικρό χειροκίνητο πιεστήριο. Μετά, εκσυχρονίστηκα. Και κάθε φορά που έπαιρνα μια νέα σειρά από γράμματα ή ένα πιο εξελιγμένο μηχάνημα -κάθε φορά που η δουλειά μου αναβαθμιζόταν- χαιρόμουν σαν μικρό παιδί.

Διάβασα σε μια συνέντευξή σας ότι όταν ήσασταν μικρός ζηλεύατε τα παιδιά που πήγαιναν σχολείο.

Ναι, πάρα πολύ. Έβλεπα τα γειτονάκια στο Ηράκλειο που πήγαιναν κάθε μέρα σχολείο, ενώ εγώ πήγαινα στη δουλειά. Έπαιρναν τα βιβλία τους και τους ζήλευα πολύ. Ήξερα, βέβαια, ότι για εμένα ήταν ένα άπιαστο όνειρο.

Το οποίο, όμως, καταφέρατε τελικά!

Όταν βγήκα στη σύνταξη και είχαν αποκατασταθεί και τα παιδιά μου, δεν με είχε κανείς άμεση ανάγκη και σκέφτηκα «τώρα είναι η ώρα». Ήμουν 78 ετών τότε και πήγα στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Αρχικά, μου είπαν: «Γιατί ήρθες; Να ξέρεις, δε θέλουμε να κάνεις απουσίες». Κι όντως δεν έκανα καμία απουσία. Είχα τόσο πάθος και τόση αγάπη! Όταν πήγα στο σχολείο και είδα τους καθηγητές, τους συμμαθητές μου, το πρόγραμμα… ήταν μια μυσταγωγία, μια χαρά που δεν περιγράφεται.

 

Τι σας έκανε περισσότερο εντύπωση;

Μου έκαναν εντύπωση οι καθηγητές. Μέχρι τότε, είχα μεγάλο σεβασμό στους καθηγητές γιατί ήταν άνθρωποι μορφωμένοι. Όταν πήγα και τους είδα μέσα στην τάξη, έμεινα εντυπωσιασμένος. Είχαν τόση διάθεση να σε διδάξουν, να μεταδώσουν τη γνώση, είχαν κι αυτοί φοβερό πάθος. Ήταν τόσο φιλικοί και προσιτοί.

Βέβαια, κι εγώ ήμουν πάρα πολύ συνεπής. Δεν εκμεταλλεύτηκα την ηλικία μου, ήμουν όπως ακριβώς οι άλλοι οι μαθητές. Έτσι έπρεπε. Πήγα, άλλωστε, συνειδητά. Πήγα για να είμαι μαθητής.

Τόσο τα εσπερινά, όσο και τα σχολεία δεύτερης ευκαιρίας επιτελούν σπουδαίο έργο.

Πάρα πολύ. Απευθύνονται σε κόσμο που βρίσκεται στην παραγωγή. Κι όλος αυτός ο κόσμος με τις γνώσεις που παίρνει, μπορεί να εξελιχτεί. Ο καθένας μετά μπορεί να προσφέρει όχι μόνο στον εαυτό του και στην οικογένειά του αλλά μπορεί να εξελίξει την επιχείρησή του και να συμβάλλει έμπρακτα στην κοινωνία. Ξέρετε, οποιαδήποτε επιχείρηση την κάνουμε όχι μόνο για να κερδίσουμε, αλλά και για να προσφέρουμε κάτι στην κοινωνία.

Διάβασα, επίσης, ότι κάθε Σάββατο αγοράζατε κι ένα βιβλίο.

(γελάει ξανά) Τότε ήταν διαφορετικά. Κάθε Σάββατο πληρώναμε το προσωπικό, κάναμε τα ψώνια για το σπίτι και μετά εγώ αγόραζα κι ένα βιβλίο για εμένα, το οποίο το διάβαζα. Τότε, δεν είχα πάρα πολλά. Όταν μεγάλωσαν τα παιδιά, μου είπαν να παίρνω εφημερίδες που τότε έδιναν βιβλία. Και έτσι άρχισαν και διάβαζαν και τα παιδιά μου. Δεν είχα τι συμβουλή να τους δώσω, αλλά μ’ αυτό τον τρόπο –αγαπώντας κι εκείνα το διάβασμα- ήξερα ότι τους πρόσφερα κάτι.

 

Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;

Όλοι!  Έχω διαβάσει από όλους τουλάχιστον ένα βιβλίο. Μ’ άρεσε πολύ στην αρχή ο Παπαδιαμάντης, ο Καζαντζάκης. Και τώρα διαβάζω πάρα πολύ.

Έτσι φτάσαμε να περάσετε πρώτος στην Ιστορία Αρχαιολογία στο Ρέθυμνο!

Δεν το περίμενα!  Ανυπομονώ να πάω,  να παρακολουθήσω τους καθηγητές. Μου είπαν ότι θα είναι πολύ ωραία, πιο εξειδικευμένα σε σχέση με το σχολείο.

Θα ήθελα να μας δώσετε μία συμβουλή.

Να μην απογοητεύεστε. Έχουμε δυνάμεις μέσα μας πολλές που όταν τις ενεργοποιήσουμε μπορούμε να κάνουμε τα πάντα. Λέμε «δεν μπορώ», αλλά όλα ξεπερνιούνται. Είναι ωραία η ζωή, πρέπει όλοι να την χαιρόμαστε μέσα σε πνεύμα αξιοπρέπειας και σεβασμού πρωτίστως  στον εαυτό μας, στην οικογένειά μας και στην κοινωνία.

 

Τέλος, θα ήθελα να μου πείτε ένα όνειρό σας!

Το προσωπικό μου όνειρο είναι να υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες ώστε μπορώ να πηγαίνω τακτικά στη Σχολή μου (καθώς απέχει 1 ώρα και ένα τέταρτο απ’ το σπίτι μου) και να είναι σε εγρήγορση το μυαλό μου ώστε να καταλαβαίνω τι λένε οι καθηγητές.

Γενικότερα, θέλω να είναι καλά τα παιδιά μου και να προοδεύουν όπως και τα παιδιά όλου του κόσμου. Είμαστε σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, άλλα έχουμε τη δύναμη να την ξεπεράσουμε. Το έχουμε κάνεις πολλές φορές. Τον αγαπούμε αυτόν τον τόπο. Είδαμε τους αγώνες των προγόνων μας για να τον δημιουργήσουν. Θα καθυστερήσουμε λίγο, καθώς το χρέος είναι μεγάλο, αλλά και αυτό θα το ξεπεράσουμε. Αυτό είναι η δική σας ευθύνη. Των νέων.

 

Σας ευχαριστώ θερμά για το χρόνο σας! Καλή αρχή ως φοιτητής!

Εγώ ευχαριστώ. Ήταν χαρά και τιμή μου που μίλησα μαζί σας.

Δική μου, σας διαβεβαιώνω!