Είναι πραγματική η πραγματικότητα;

Αντώνης Καρατζής

Οι άνθρωποι αδυνατούμε να βιώσουμε την πραγματικότητα και να αισθανθούμε χωρίς φίλτρα. Ο εγκέφαλος και οι αισθήσεις μας μπορούν να επεξεργαστούν μόνο ένα φάσμα του σύμπαντος, αυτό που ονομάζουμε «ορατό». Πρέπει, για παράδειγμα, να χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία για να πετύχουμε να δούμε το υπέρυθρο και το υπεριώδες φάσμα και να μάθουμε πιο πολλά για την «πραγματική φύση» της πραγματικότητας.

Αντώνης Καρατζής

Πόσα γνωρίζουμε για την πραγματικότητα

Όσο περισσότερο προχωρούσαμε τεχνολογικά τόσο πιο πολύ συνειδητοποιούσαμε ανησυχητικά φαινόμενα για την κατανόηση του σύμπαντος μας. Στο μέλλον θα μπορούσε να γίνει δυνατή η προσομοίωση ολόκληρων συμπάντων. Μα αν αυτό το ενδεχόμενο είναι δυνατό, πώς γνωρίζουμε ότι δεν έχει συμβεί ήδη; Ίσως να μην είμαστε δημιουργοί αλλά δημιουργήματα  ενός τεχνολογικά πιο ανεπτυγμένου πολιτισμού. Είναι πιθανό να μην είμαστε πραγματικοί και να μην το γνωρίζουμε;

Σε αυτήν την περίπτωση, ένα σύμπαν με τρισεκατομμύρια τρισεκατομμυρίων γαλαξιών, άστρων και πλανητών θα μπορούσε να είναι ένας χώρος που θα προσομοιώνει έναν κόσμο για τον άνθρωπο. Ποιος μπορεί να αποδείξει ότι κάτι τέτοιο δεν υφίσταται;

Η πραγματικότητα στο… μικροσκόπιο

Τι γίνεται όμως με τους μικροοργανισμούς που μπορούμε να δούμε μόνο με το μικροσκόπιο; Πιθανότατα να δημιουργούνται αυτόματα όταν προσπαθούμε να τους δούμε. Μπορούμε να πάρουμε ως παράδειγμα μια ξύλινη καρέκλα. Τα μάτια μας χρειάζονται να βλέπουν μόνο το εξωτερικό περίβλημα. Μπορεί η καρέκλα να είναι κούφια μέχρι να αποφασίσουμε να την ανοίξουμε. Η ελάχιστη απαίτηση της προσομοίωσης μας είναι μόνο η συνείδηση των ανθρώπων. Τα υποκείμενα του πειράματος, δηλαδή οι άνθρωποι, πρέπει απλώς να πιστεύουν ότι είναι αληθινοί.

Αν δεχτούμε ότι ζούμε σε μια προσομοίωση υπάρχουν μερικές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται, διατηρώντας πάντα έναν υποκειμενικό σκεπτικισμό. Κανείς δεν ξέρει τι είναι η συνείδηση, αλλά ας υποθέσουμε ότι μπορούμε να την δημιουργήσουμε με προσομοίωση του εγκεφάλου. Αλλά όχι μόνο ενός. Χρειάζεται να προσομοιώσουμε όλους τους εγκεφάλους της ανθρώπινης ιστορίας αφού όλοι μας πιστεύουμε πως η ζωή είναι πραγματική. Οπότε χρειάζεται ένας υπερ-υπολογιστής, ικανός να χειρίζεται εκατομμύρια εκατομμυρίων πράξεις κάθε δευτερόλεπτο. Έως τώρα δεν μπορούμε να κατασκευάσουμε έναν υπολογιστή που να χειρίζεται περισσότερες πράξεις από τον αριθμό των άστρων στο παρατηρήσιμο σύμπαν.

Επίσης πρέπει να δεχτούμε ότι η τεχνολογία δε θα σταματήσει να εξελίσσεται, κάτι που προϋποθέτει ότι οι πολιτισμοί δεν προλαβαίνουν να αυτοκαταστραφούν. Αντικρίζοντας το σύμπαν με τις γνώσεις που διαθέτουμε, θα έπρεπε να έχουμε τουλάχιστον ενδείξεις άλλων πολιτισμών, αλλά τίποτα. Οπότε μπορούμε πολύ εύλογα να φτάσουμε στην υπόθεση του «Μεγάλου Φίλτρου». Τα φίλτρα είναι εμπόδια που ένας πολιτισμός πρέπει να ξεπεράσει για να επιβιώσει, όπως για παράδειγμα ένας πυρηνικός πόλεμος ή ένας αστεροειδής με κατεύθυνση τον πλανήτη του ή μια κλιματική αλλαγή. Αν η ζωή είναι αυτοκαταστροφική τότε δεν έχει ουσία να συζητάμε για πολιτισμούς με τόσο μεγάλη τεχνολογική εξέλιξη ώστε να προσομοιώνουν άλλους πολιτισμούς.

Συναισθήματα σε… προσομοίωση;

Όσον αφορά τα ανθρώπινα συναισθήματα; Ο φόβος, η αγάπη, ο φθόνος ή η ζήλεια; Είναι όλα προσομοιωμένα; Όλα τα συναισθήματα απορρέουν από τον ανθρώπινο εγκέφαλο και πολλοί ψυχολόγοι θεωρούν ότι επηρεάζονται από τον κοινωνικό μας περίγυρο. Ότι λοιπόν «γεννά» αυτός ο σύμφωνα με την υπόθεση μας προσομοιωμένος εγκέφαλος σε συνδυασμό με ένα μη πραγματικό κοινωνικό γίγνεσθαι, θα μπορούσαν να είναι σχεδιασμένα μέσα σε ένα τεράστιο ηλεκτρονικό σύστημα.

Επειδή δεν έχουμε τρόπο να γνωρίζουμε αν η ζωή μας είναι μια προσομοίωση ή όχι, οι πιθανότητες του να βρίσκεσαι σε μια τέτοια από τις εκατομμύρια εκατομμυρίων υποτιθέμενες προσομοιώσεις είναι αρκετά υψηλή. Ο  Έλον Μασκ είναι πεπεισμένος και αναφέρει πως είναι πιθανότερο να είμαστε μια από τις τόσες πιθανές προσομοιώσεις ενός πολύ μεγάλου τεχνολογικού πολιτισμού, παρά να είμαστε εμείς αυτός ο ένας πολιτισμός που μπορεί μέσω των υπολογιστικών συστημάτων να δημιουργήσουμε αυτές τις προσομοιώσεις.

Πραγματικά… έχει σημασία;

Αυτή που εμείς θεωρούμε πραγματικότητα ίσως δεν είναι πραγματική.  Όλα τα προηγούμενα βασίζονται σε πολλές υποθέσεις για τις οποίες δε μπορούμε να είμαστε σίγουροι. Έτσι πολλοί επιστήμονες διαφωνούν με όλο αυτό το νοητικό πείραμα. Αλλά δεν αξίζει να σκεφτόμαστε προς το παρόν αυτό το θέμα. Γιατί και το να ζούμε σε μια προσομοίωση δεν αλλάζει πολλά πράγματα στη ζωή μας. Είτε ζούμε σε έναν πλανήτη που γυρίζει για δισεκατομμύρια χρόνια γύρω από τον Ήλιο, είτε ζούμε σε ένα υπολογιστικό σύστημα, το να προσπαθούμε να δούμε τη ζωή μας από ψηλά είναι συναρπαστικό και ανατριχιαστικό. Το μόνο που μπορούμε να ελπίζουμε είναι να ζούμε μια καλή ζωή βοηθώντας τους άλλους και να περνάμε όσο μπορούμε καλύτερα.

Αbout Antonis

Αντώνης Καρατζής

Ονομάζομαι Αντώνης Καρατζής. Γεννήθηκα το 1992 στον Πειραιά στην πόλη που κατάγομαι και μένω ακόμη. Λατρεύοντας τη θάλασσα τελείωσα το ναυτιλιακό τμήμα του πανεπιστημίου Πειραιώς και εκτός από την αρθρογραφία εργάζομαι και σε ένα ναυτιλιακό γραφείο. Θα έλεγα ότι είμαι συλλέκτης εμπειριών από ταξίδια καθώς έχω επισκεφτεί πολλές χώρες μέχρι στιγμής αντλώντας πολιτιστικές , πολιτικές και κοινωνικές γνώσεις. Στο περιοδικό θα αναρτώ άρθρα επιστημονικoύ χαρακτήρα. Είναι κάτι που μου αρέσει να κάνω στον ελεύθερο μου χρόνο ελπίζοντας και οι αναγνώστες της σελίδας να απολαμβάνουν στον ίδιο βαθμό το περιεχόμενο των άρθρων μου.

Αντώνης Καρατζής

Marianna says: «Ακολούθησε τον Αντώνη στο Facebook ή στο Instagram».

*Αν θέλεις να γίνεις κι εσύ συντάκτης του publiSHIT, σε περιμένω στην Αίθουσα Σύνταξης!