Τρωάδες στους Δελφούς: Με το ηλιοβασίλεμα να «καίει» την Τροία

Ιωάννα Δανδέλια

Ήταν λίγο μετά τις 7 το απόγευμα του Σαββάτου στις 7 Ιουλίου, όταν το φως των Δελφών και ένα επιβλητικό σκηνικό γέμισαν τις οθόνες υπολογιστών και κινητών τηλεφώνων χρηστών που ζήλευαν όσους είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν από κοντά στο αρχαίο σκηνικό του θεάτρου των Δελφών την τραγωδία Τρωάδες.

Ιωάννα Δανδέλια Δημοσιογράφος, Διευθύντρια Εκδόσεων Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Με τη γλώσσα του σώματος, με όσα μια κραυγή, ένα βλέμμα, μια κίνηση μπορεί να πει τόσο εύκολα και τόσο πειστικά σε έναν θεατή, οι γυναίκες της Τροίας μας ταξίδεψαν στο παρελθόν και το μέλλον τους. Ο θρήνος που ακολουθεί μετά την ήττα του πολέμου, η βάρβαρη τιμωρία της σκλαβιάς είναι μια μοίρα που θα μοιραστούν η πολύπαθη Εκάβη, η θλιμμένη Ανδρομάχη, η «εκτός του κόσμου τούτου» Κασσάνδρα και η πάντα υπερόπτης Ελένη.

Η σκηνοθετική μαεστρία του Θεόδωρου Τερζόπουλου, που αποφάσισε να τιμήσει το Ίδρυμα Ωνάση με μια ξεχωριστή παράσταση, αναδείχθηκε για μια ακόμη φορά σε ένα σκηνικό μαγικό, στους Δελφούς σε μια παράσταση που θύμιζε περισσότερο σκηνικό θρησκευτικής λατρείας και μυσταγωγία παρά αρχαία τραγωδία.

Η Δέσποινα Μπεμπεδέλη έδωσε ρεσιτάλ ερμηνείας όπως όλοι άλλωστε περιμέναμε. Δεν ήταν απλά η Εκάβη. Ήταν η πρώτη των πρώτων στο δράμα που ξετυλιγόταν μπροστά μας με το κείμενο του Ευριπίδη, η βασίλισσα που από πρώτη της Ασίας γινόταν πλέον η πολύτιμη σκλάβα σε παλάτι Έλληνα βασιλιά. Δεν μοιράστηκε μαζί μας μόνο τον πόνο της απώλειας ενός άνδρα, ενός βασιλιά, ενός λαού, μιας πόλης, αλλά πέρα και πάνω από όλα το δράμα μιας γυναίκας.

Στο live streaming που είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν διαδικτυακά μέσω της πλατφόρμας του Ιδρύματος Ωνάση, το ηλιοβασίλεμα στους Δελφούς ήταν οι φλόγες που αφάνιζαν σιγά σιγά την Τροία και έσπρωχναν τις αιχμάλωτες γυναίκες, στα πλοία των νικητών για να τις οδηγήσουν πέρα από το Αιγαίο, σκλάβες στα σπίτια των νικητών.

Οι έξι Κασσάνδρες από τις διχοτομημένες πόλεις (Λευκωσία, Μόσταρ, Ιερουσαλήμ) με διονυσιακή θα έλεγε κανείς έκσταση, έστειλαν το δικό τους μήνυμα για τους λαούς που χωρίζουν και χωρίζονται, για όλα όσα ένας πόλεμος και οι τυφλές διαμάχες εξόντωσης καθιστούν χώρες ολόκληρες λάφυρα ενός πολέμου που αποτελεί μια διαχρονική πληγή της ανθρώπινης ιστορίας.

Η πάντα δυνατή στα νοήματα της αντιπολεμική τραγωδία του Ευριπίδη, παραμένει μια κατακραυγή για τα εγκλήματα του πολέμου, την “τύχη” των νικητών και τη μοίρα των ηττημένων. Για τον δημιουργό των Τρωάδων οι Αθηναίοι είχαν διαπράξει μια προκλητική και στυγνή πολεμική “τραγωδία” εναντίον των Μηλίων. Οι Τρωάδες είναι ένα αμείλικτο κατηγορώ για τις φρικαλεότητες του πολέμου και ένα σπαρακτικό αίτημα για αλληλεγγύη και ανθρωπισμό.

Το Ίδρυμα Ωνάση ξεκίνησε με αυτή την παράσταση τη συνεργασία του με τον διεθνούς κύρους σκηνοθέτη Θεόδωρο Τερζόπουλο, υποστηρίζοντας το αφιέρωμα «Η Επιστροφή του Διονύσου» που διοργανώθηκε προς τιμήν του από το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών από τις 5 έως τις 8 Ιουλίου στους Δελφούς.

Η παράσταση στο Αρχαίο Θέατρο των Δελφών πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την ΕΦΟΡΕΙΑ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΦΩΚΙΔΑΣ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Έτους Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Η παράσταση ήταν αφιερωμένη στη μνήμη του Γιάννη Κουνέλλη, που επρόκειτο να δημιουργήσει την εικαστική εγκατάστασή της.