Όταν οι Έλληνες ανακάλυψαν τον όρο “Bullying”

Εύα Γκέγκα

Με αφορμή το τελευταίο δυσάρεστο περιστατικό της αυτοκτονίας του 15χρονου έχει γίνει πολύς λόγος τελευταία για το θέμα ” bullying”, λες και μόλις ανακαλύψαμε ότι από τη γέννηση των ανθρώπινων κοινωνιών υπήρχαν άνθρωποι που απολάμβαναν να κάνουν κακό στους άλλους για να νιώθουν καλά με τον εαυτό τους. Οι κοινωνίες είναι το θέμα, όχι οι άνθρωποι!

Εύα Γκέγκα

Τις αιτίες, τα αποτελέσματα και τα γεγονότα της επικαιρότητας θ’ αναλύσουν άλλοι, καλύτερα από ςμένα… Αυτό στο οποίο θα ήθελα να εστιάσω είναι η επιστημονικά αποδεδειγμένη αρχή, ότι τα παιδιά αποτελούν καθρέφτες της κοινωνίας ενηλίκων που εκπροσωπούν. Μια κοινωνία ενηλίκων, η οποία έγινε σταδιακά και συνολικά θύμα, οπαδός και καταναλωτής ενός καθεστώτος τρόμου, δηθενιάς και αδιαφορίας.

Όταν το μεγαλύτερο ποσοστό των ενηλίκων εστιάζει στο «φαίνεσθαι» με
αποκορύφωμα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και δέχεται υπό την πίεση
μιας οικονομικής κρίσης και μιας γενικευμένης ανασφάλειας να ζει
υπό την καθοδήγηση των ΜΜΕ, να γίνεται έρμαιο του κάθε «σωτήρα» , να
φοβάται να μιλήσει, να διεκδικήσει και να υπερασπιστεί τον εαυτό του στην καθημερινότητα του και ν’ αδιαφορεί για ό,τι δεν τον αφορά άμεσα, γιατί είναι «πολύ απασχολημένος» τι ακριβώς διδάσκει;

Τι παράδειγμα δίνουμε σ’ ένα παιδί όταν μας βλέπει να δεχόμαστε να μας προσβάλλουν και να μας εκμεταλλεύονται; Ή ακόμα χειρότερα όταν το κάνουμε εμείς στο ίδιο το παιδί;

Αντίστοιχα, τι διδάσκουμε σ’ ένα παιδί ως κριτήριο αξιολόγησης των ανθρώπων όταν σχολιάζουμε τα ρούχα, την εμφάνιση ,τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των άλλων και το πλήθος των likes στην τελευταία μας ανάρτηση;

Τέλος, πόσο εύκολα, κάνουμε πως δε βλέπουμε και δεν ακούμε τα σημάδια και τις φωνές ανθρώπων που είναι αποδέκτες άσχημων συμπεριφορών και πράξεων και δεν παίρνουμε θέση απέναντι σ’ αυτούς που κακοποιούν την αξιοπρέπεια, την προσωπικότητα, την αυτοεκτίμηση των λιγότερο δυνατών ανθρώπων, είτε λόγω θέσης, είτε λόγω χαρακτήρα;

Καθημερινά… στους δρόμους που περπατάμε, στη γειτονιά μας και στα μέρη που συχνάζουμε.

Εμείς! Οι δυνατοί, οι σωστοί, οι ευγενικοί,  οι έντιμοι και μορφωμένοι, που σήμερα κοιτάζουμε σοκαρισμένοι τις οθόνες και λίγο μετά θα κάνουμε post απ’ το πιο in μπαράκι της πόλης. Γονείς, θείοι, αδέρφια… άγνωστοι κι όμως τόσο συνυπεύθυνοι όσα και τα χρόνια, η εμπειρία, η μόρφωση και η εξυπνάδα που θεωρούμε πως μας χαρακτηρίζουν…

Γιατί οι byllies και τα θύματα τους ήταν, είναι και θα είναι παντού: στο σχολείο, στη δουλειά, στις δημόσιες υπηρεσίες, στο δρόμο…  όπου υπάρχουν άνθρωποι! Και πιθανότατα όλοι μας κατά περιπτώσεις έχουμε παίξει και τους δύο ρόλους, σε μεγάλο ή μικρό βαθμό.

Το ζήτημα είναι ότι δεν το βλέπουμε πλέον και δεν το απορρίπτουμε γιατί το έχουμε συνηθίσει.

Ακόμα κι εμείς (γιατί προσωπικά ανήκω σε αυτή την κατηγορία των ανθρώπων) που δεν ανεχόμαστε να μας προσβάλλουν χωρίς λόγο και υπερασπιζόμαστε τον εαυτό μας όταν κρίνεται απαραίτητο, πόσες φορές έχουμε κάνει το ίδιο για κάποιον άλλο που ίσως δεν μπορεί να το κάνει για τον εαυτό του;

Κάποτε το κάναμε! Τότε όμως τα γεγονότα που τώρα βλέπουμε με ανοιχτό το στόμα να συμβαίνουν στη διπλανή πόλη, συνέβαιναν μόνο σε μακρινές ηπείρους…

Την επόμενη φορά λοιπόν που ο διπλανός σας μιλήσει άσχημα στην σερβιτόρα, ο συνάδελφος σας θα προσβάλει το νεαρό συνάδελφο που μόλις έπιασε δουλειά ή το παιδί σας σχολιάσει τα παπούτσια, την απόδοση ή την φάτσα ενός άλλου παιδιού προσπαθήστε να μην γελάσετε, ούτε να κοιτάξετε αλλού και να κάνετε πως δεν ακούσατε.

Βγείτε για λίγο απ’ το comfort zone σας και επισημάνετε απλώς πως ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΟ!

Το άδικο, το αγενές, το κακό και το άσχημο είναι παθογένεια σε μια κοινωνία και μας αφορά όλους. Το αστείο είναι ότι (με βάση την προσωπική μου εμπειρία) όλοι μπορούν να κάνουν τη διαφορά! Χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια, χωρίς να γίνουν αγενείς και χωρίς καν να προκαλέσουν προβλήματα στον εαυτό τους ή να ασχοληθούν πάνω από 1’!

Γιατί η αδιαφορία ΕΙΝΑΙ συνενοχή και τα μηνύματα που δίνουμε στα παιδιά– στο ίδιο το σύμπαν!- τα δίνουμε ακόμα και όταν νομίζουμε πως δεν κάνουμε τίποτα…

Για να μπορείτε να απαντήσετε με υπερηφάνεια στην ερώτηση : Γιατί μαμά/ θείε / αδερφέ το έκανες αυτό, τι σε νοιάζει;  Απλώς μ’ ένα: Γιατί αυτό που είδα / άκουσα  δεν ήταν σωστό!

Αρκεί!

Και για σας προλάβω.. δε θεωρώ ότι μπορώ να σώσω τον κόσμο και όσοι με ξέρουν, γνωρίζουν πολύ καλά ότι δε θα με ενδιέφερε να το κάνω, ακόμα και αν μπορούσα!

Θεωρώ πως ο καθένας είναι υπεύθυνος για τις πράξεις του, τη μοίρα και τον εαυτό του. Αλλά καλό θα ήταν όλοι να αναλαμβάνουν το -μικρό έστω- μερίδιο που τους αναλογεί γι’ αυτά που βλέπουν στο λιλιπούτιο καθρέφτη της κοινωνίας που έχουν χτίσει (σε καμία περίπτωση δεν αναφέρομαι μόνο στους γονείς γιατί πολύ απλά τα παιδιά απ’ την στιγμή που αρχίζουν ν’ ανακαλύπτουν τον κόσμο επηρεάζονται από όλους τους ανθρώπους που βρίσκονται γύρω τους)  και ν’ αναλογίζονται ποιες ακριβώς είναι οι πράξεις που οδηγούν σε συμπεριφορές, τις παγιώνουν και χτίζουν χαρακτήρες οι οποίοι αργά ή γρήγορα θα βρεθούν αντιμέτωποι με κάποιον από τους ρόλους: θύμα, θύτης ή θεατής!

Τι θα θέλαμε να κάνουν;

 

Feature Photo by Tim Marshall on Unsplash