Alex meets…Bahram Kiani

 Αλεξάνδρα Σιδερίδου

Είναι νέοι από όλο τον κόσμο, ζουν, σπουδάζουν, διασκεδάζουν στη Γαλλία και μας απαντούν σ΄ένα…αλλιώτικο ερωτηματολόγιο! Αυτή τη φορά συνάντησα τον Μπάχραμ, Ιρανό σκηνοθέτη και διδακτορικό φοιτητή στην Επικοινωνία και Πληροφορία.

Αλεξάνδρα Σιδερίδου

Ανακαλύπτοντας το Ιράν, μαθαίνω ότι είναι περίπου εφτά φορές μεγαλύτερο απ’την Ελλάδα, ότι τα ιρανικά ανήκουν στην ίδια οικογένεια γλωσσών με την ελληνική και ότι αν αποφασίσω να ταξιδέψω εκεί, πρέπει κατά την παραμονή μου να φοράω ένα μαντήλι που να κρύβει τα μαλλιά κι ένα μακρύ, φαρδύ «ένδυμα». Τέλος, μαθαίνω για την Περσέπολη, την «πλουσιωτάτη των υπό τον ήλιο πόλεων», σύμφωνα με το Διόδωρο, και απολαμβάνω παραδοσιακή ιρανική μουσική, την οποία μοιράζομαι μαζί σας!

Αν επισκεφτούμε το Ιράν, τι δεν πρέπει να παραλείψουμε να δούμε;
Θα σας συνιστούσα να επισκεφτείτε δύο πανέμορφες πόλεις, η καθεμιά διαφορετικής ιστορικά εποχής: το Σιράζ, που δημιουργήθηκε πριν από την κατάκτηση του Ιράν από το Ισλάμ και το Ισφαχάν, μετά το Ισλάμ.
Το Σιράζ (Shiraz شیراز), η «Πόλη των Ρόδων και των Αηδονιών», βρίσκεται νοτιοδυτικά του Ιράν. Ήταν η πρωτεύουσα της Περσίας και έπειτα η πόλη των φημισμένων ποιητών Χάβεζ και Σααδή. Ανήκει στην επαρχία Φαρς που φημίζεται για το καλό κρασί της και είναι η περιοχή που μπορεί κανείς να επισκεφτεί τους πιο όμορφους, απέραντους και καταπράσινους κήπους!

Στην ίδια περιοχή μπορείτε να θαυμάσετε και τα απομεινάρια της μεγαλύτερης και πλουσιότερης πόλης της αρχαίας Περσίας με τους αμύθητους θησαυρούς, της Περσέπολης, μιας πόλης 2.500 χρόνων. Η κατασκευή της ξεκίνησε επί Δαρείου του Α΄και ολοκληρώθηκε από το γιο του Ξέρξη και τον εγγονό του Αρταξέρξη. Πάντα θαύμαζα τους δύο λαμπρούς πολιτισμούς, τον περσικό και τον ελληνικό, και παρόλο που ήταν σε χρόνια αντιπαράθεση, φανταζόμουν στο μυαλό μου τις δύο πόλεις, την Περσέπολη και την Αθήνα σαν «αδελφές πόλεις». Μάλιστα, μία από τις εκδοχές της ιστορίας για την καταστροφή της Περσέπολης είναι ότι ίσως καταστράφηκε από τη φωτιά που έβαλε το 333 π.Χ. ο Μέγας Αλέξανδρος σαν εκδίκηση για την καταστροφή της Ακρόπολης από τους Πέρσες.

Το Ισφαχάν (Ιspahan اصفهان), αλλιώς το «Γαλάζιο Αγριολούλουδο» -λόγω του λευκού και του τιρκουάζ που κυριαρχούν στην πόλη- είναι στο κέντρο του Ιράν. Έγινε πρωτεύουσα μετά την κατάκτησή του από το Ισλάμ, μεταξύ του 16ου και 18ου αιώνα. Η πόλη είναι καταπράσινη και το όμορφο αυτό περιβάλλον έρχεται σε αρμονική αντίθεση με την έρημο γύρω-γύρω. O Henri Stierlin στον πρόλογο του βιβλίου του «Σπίτια του Ισφαχάν» (Maisons d’Isfahan) τονίζει ακριβώς αυτήν την ιδιαιτερότητα του τοπίου, την αντίθεση πράσινου και ερήμου, που εντυπωσίασε ιδιαίτερα τους επισκέπτες από τη Δύση κατά του 18ο και 19ο αιώνα. Στο Ισφαχάν θα βρείτε αριστουργηματικά κτήρια του Ισλάμ, στολίδια της Ανατολής. Πολλά από αυτά έχουν συμπεριληφθεί στη λίστα των μνημείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.

Ποιες είναι οι άγνωστες πτυχές του Ιράν που πιστεύεις ότι δε γνωρίζει ο πολύς κόσμος;
Το Ιράν μέχρι το 1935 ονομαζόταν Περσία, έκτοτε το Ιράν είναι η επίσημη ονομασία της χώρας. Έχει πληθυσμό πάνω από 66.000.000. Πρόκειται για μία από τις λίγες χώρες στον κόσμο που απαριθμεί ιστορία πάνω από 4.000 χρόνια. Ήδη από το 7.000 π.Χ. εντοπίζονται οι πρώτοι οικισμοί στη χώρα…
Τι μπορεί να μη γνωρίζει κάποιος για το σύγχρονο Ιράν; Η περσική γλώσσα ονομάζεται «φαρσί» και είναι ινδοευρωπαϊκή γλώσσα (σ.σ. στην ίδια οικογένεια γλωσσών ανήκει και η ελληνική). Υπάρχει και κάτι που αποτελεί ιδιαιτερότητα της χώρας μας: η ποικιλοχρωμία της θερμοκρασίας από το ένα άκρο στο άλλο. Το βόρειο Ιράν έχει πολύ μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας με το νότιο Ιράν. Σκέψου, για παράδειγμα, ότι ένα χειμωνιάτικο πρωί μπορεί κάποιος να ταξιδέψει στα βόρεια της Τεχεράνης για σκι και το ίδιο απόγευμα να κάνει ηλιοθεραπεία στις παραλίες στα νότια της χώρας!

Επίσης, πρέπει να σου πω για τους τουρίστες, ότι οφείλουν να συμμορφώνονται με τους ενδυματολογικούς κανόνες της χώρας, δηλαδή να καλύπτουν το σώμα τους. Για παράδειγμα, οι γυναίκες πρέπει να φορούν ένα μαντήλι στο κεφάλι που καλύπτει τα μαλλιά κι ένα μακρύ, φαρδύ ένδυμα. Οι άνδρες δεν πρέπει να κυκλοφορούν με σορτς. Πρόκειται για τον ενδυματολογικό κώδικα του Ιράν. Γενικώς, η ένδυση δεν πρέπει να είναι «λιτή», για να στο πω αλλιώς «σέξι». Μην ξεχνάς ότι είμαστε ένα μουσουλμανικό κράτος (σ.σ. το 95% της χώρας ασπάζεται τον Ισλαμισμό).

Στην Ελλάδα δε γνωρίζουμε πολλά για τους Ιρανούς. Πώς θα μου τους περιέγραφες με λίγες λέξεις;
Οι Ιρανοί είναι πολύ φιλικοί και φιλόξενοι. Είναι πολύ επικοινωνιακοί και ανοιχτοί, τους αρέσει να μαθαίνουν. Θα τους δεις να πλησιάζουν τους τουρίστες, να συζητούν και να ανταλλάσσουν απόψεις. Πρέπει να διαχωρίζουμε όλα αυτά που μεταδίδουν τα κανάλια από αυτό που είμαστε εμείς σαν άνθρωποι, σαν λαός. Είναι διαφορετική η πραγματικότητα που μεταδίδουν τα ΜΜΕ που έχουν πολιτικούς σκοπούς και διαφορετικό το πνεύμα και η νοοτροπία των Ιρανών.

Στη Γαλλία είσαι διδακτορικός φοιτητής στο τμήμα Επικοινωνίας και Πληροφορίας. Μετά από οχτώ χρόνια, τι είναι αυτό που σε κρατάει ακόμα εδώ;
Σαν σκηνοθέτης και διδακτορικός φοιτητής, καταρχάς απολαμβάνω την ελευθερία του λόγου και της έκφρασης και τη δημοκρατία. Δε θα παραλείψω βέβαια να πω ότι εκτιμώ το σεβασμό στην προσωπική ελευθερία. Επίσης, θεωρώ τους Γάλλους πολύ κοινωνικούς και ιδιαίτερα ευγενικούς από τη φύση τους. Μπορεί να πιάσεις κουβέντα με οποιοδήποτε οπουδήποτε πολύ εύκολα κι αυτό μ’αρέσει πολύ. Θαυμάζω επίσης την κουλτούρα και τον πολιτισμό αυτής της χώρας.

Ποια ιστορία από τη ζωή σου σε έχει στιγματίσει και θα τη διηγείσαι στα παιδιά σου;
Η ιστορία που θα διηγούμαι στις γυναίκες μου (!) και στα παιδιά μου είναι ο πόλεμος του Περσικού κόλπου, ανάμεσα στο Ιράν και στο Ιράκ που ξεκίνησε το 1980 και κράτησε μέχρι το 1988. Κατά τη διάρκεια του πολέμου ήμουν στρατιώτης. Θα τους λέω ότι δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από τον πόλεμο…

Αυτό που γνωρίζεις για την Ελλάδα είναι….
Το πρώτο πράγμα που έρχεται στο μυαλό μου είναι ότι η Ελλάδα είναι το λίκνο του ευρωπαϊκού πολιτισμού, της φιλοσοφίας και της τέχνης. Η λέξη Ελλάδα μου φέρνει στο νου εικόνες από επικές μάχες και αρχαίο ελληνικό θέατρο, τον Ευριπίδη και το Σοφοκλή… Και φυσικά τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Σ.σ. «Από τη στιγμή που σε γνώρισα ξέρω πού θα απευθύνω την προσευχή μου. Είναι από τη δική σου Ανατολή που ανεβαίνει ο πόθος μου. Ονειρέψου ψυχή μου, ο κόσμος είναι η αυτοκρατορία σου, η έκτασή του γεμίζει το κενό σου»
Σααδή, Πέρσης ποιητής (1184-1292)

Marianna says: «Η Αλεξάνδρα Σιδερίδου ζει στη Γαλλία, ακολουθώντας ακαδημαϊκή καριέρα και στον ελεύθερό της χρόνο έχει ως χόμπι της να γνωρίζει ενδιαφέροντες ανθρώπους» !