Αλεξάνδρα Καλέτσαρη: «Για εμένα η Παγκόσμια Ημέρα Jazz σημαίνει ομοψυχία, ενότητα, κατανόηση μεταξύ λαών, χωρίς διακρίσεις, χωρίς προκαταλήψεις»

Η Θεσσαλονίκη εντάσσεται στον παγκόσμιο χάρτη εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Jazz με μία γιορτή που θα πραγματοποιηθεί στο La Doze την Πέμπτη 27 Απριλίου (εν όψει τριημέρου πρωτομαγιάς). Λίγο πριν αφεθούμε στους μαγευτικούς ήχους αυτού του αγαπημένου είδους μουσικής, συνάντησα τον ιθύνοντα νου της διοργάνωσης: μια παθιασμένη καλλιτέχνιδα που αγαπά τόσο αυτό που κάνει που σου μεταδίδει τον ενθουσιασμό της μεμιάς!

Μαρία-Άννα Τανάγια

Ας πάμε κάποια χρόνια πίσω, στην πρώτη διοργάνωση Παγκόσμιας Ημέρας Jazz στη Θεσσαλονίκη. Θα ήθελα να θυμηθείς εκείνη τη μέρα που πήρες την απόφαση να προχωρήσεις στην πρώτη διοργάνωση. 

Θα μπορούσε κάποιος να πει «τα μεγάλα πνεύματα συναντώνται», και σίγουρα ισχύει στην περίπτωσή μου το κλασσικό «όταν σκέφτεσαι και θες κάτι πάρα πολύ, με κάποιο τρόπο γίνεται»!

Πριν από χρόνια είχα μια κρυφή επιθυμία, ένα όνειρο μάλλον, πως θα ήταν υπέροχο να ενωθεί ο κόσμος της τζαζ σκηνής στην Ελλάδα και ονειρευόμουν να γίνει και σε παγκόσμια κλίμακα.

Όντως τα φεστιβάλ τζαζ μουσικής προσελκύουν σχήματα από διάφορες χώρες και υπάρχει ένας διάλογος, ανταλλαγές ηχητικών ακουσμάτων και στο τέλος μόλις ολοκληρωθεί η  παρουσίαση των σχημάτων, ακολουθεί το «τζαμάρισμα» (jam session), δηλαδή μουσικοί που δεν έχουν κάνει καμία πρόβα μεταξύ τους, ανεβαίνουν στο stage, παίζουν διάφορα  μουσικά θέματα (jazz standards)  και αυτοσχεδιάζουν. Εκεί λοιπόν υπάρχει ένας μουσικός διάλογος στην παγκόσμια γλώσσα της μουσικής, μια γλώσσα χωρίς την ανάγκη για διερμηνείς και μεταφραστές.

Ευτυχώς τον Νοέμβριο του 2011 αναγνωρίστηκε από την UNESCO αυτή η ανάγκη και καθιερώθηκε  ο μήνας Απρίλιος ως μήνας της Τζαζ (Appreciation Jazz Month) και η τελευταία μέρα του μήνα (30 Απριλίου) να γιορτάζεται σε όλο τον κόσμο με όποιο τρόπο μπορεί ο καθένας: παιξίματα, εργαστήρια ή μουσικά σχήματα από ερασιτέχνες, επαγγελματίες, παιδιά, γενικά τους άπαντες όσοι αγαπάνε αυτό το είδος.

Αποφάσισα τότε ως πρόεδρος του συλλόγου να προχωρήσω στην οργάνωση της Jazz Day στη Θεσσαλονίκη με τη σύμπραξη της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού-Τουρισμού Δήμου Θεσσαλονίκης.
Στην πρώτη Jazz day της Θεσσαλονίκης πριν 4 χρόνια κάλεσα όχι μόνο μουσικούς της Jazz αλλά και διοργανωτές παρόμοιων εκδηλώσεων, ραδιοφωνικούς παραγωγούς jazz εκπομπών, δίνοντας έμφαση στο πώς ξεκίνησε η τζαζ στην Θεσσαλονίκη. Ήταν μια μεγάλη γιορτή με ψυχαγωγικό και επιμορφωτικό χαρακτήρα.

Ποιο είναι το backstage μιας τέτοιας εκδήλωσης; Πόσο καιρό πριν αρχίζεις τις προετοιμασίες; Ποιο είναι το πιο δύσκολο αλλά και το πιο όμορφο κομμάτι της προετοιμασίας;

Σαφώς μία τέτοια διοργάνωση θέλει το χρόνο της, να υπάρχει ένα δυνατό concept, να μπορούν οι καλλιτέχνες που έχεις σκεφτεί να λάβουν μέρος, να βρεθεί ο κατάλληλος χώρος και γενικά να κουμπώνουν μεταξύ τους άτομα και καταστάσεις και μόλις τα έχουμε εξασφαλίσει όλα αυτά, μετά αρχίζουν άλλες καταστάσεις (γραφίστες, χορηγοί επικοινωνίας, καλεσμένοι, κ.ά.) και όσο προχωράει ο καιρός θα υπάρξουν πάντα κάποιες αλλαγές (μην ξεχνάμε τον ανθρώπινο παράγοντα ποτέ). Επομένως, ακόμα και 6 μήνες νωρίτερα να ξεκινήσεις, θα βρεθείς εξ απροόπτου ή θα πέσει ένα τηλεφώνημα που θα σου αλλάζει τα πάντα λίγες μέρες πριν την εκδήλωση.

Το  πιο δύσκολο κομμάτι της προετοιμασίας είναι όταν πλησιάζει ο καιρός της διοργάνωσης και υπάρχει αρκετή αγωνία και δεν μπορώ να κοιμηθώ με τόσες πολλές σκέψεις που περνούν από το μυαλό μου. Εκείνη την ώρα προς το ξημέρωμα δεν μπορείς να μιλήσεις σε κάποιον άνθρωπο και να βγάλεις αυτά που έχεις από μέσα σου ή να σου πει εκείνος κάτι άλλο και να αποφορτιστείς για λίγο από τα δικά σου.

Όσο προετοιμασμένος να είναι κάποιος, όση εμπειρία και να έχει, πάντα υπάρχει η ανθρώπινη ευαισθησία και το άγχος να επιλυθούν όλα όσο πιο σύντομα γίνεται και να κυλήσει η προετοιμασία της διοργάνωσης ομαλά.

Με ποια κριτήρια επιλέγονται τα σχήματα που συμμετέχουν; 

Βασικό κριτήριο επιλογής των σχημάτων για εμένα αποτελεί το concept της βραδιάς. Επειδή γνωρίζω και είμαι σε επαφή με πολλούς τζαζ μουσικούς και band leaders, έχω πάντα μια εικόνα για το τι καινούργιο έχουν ή τι θα μπορούσαν να ετοιμάσουν.

Αφού σκεφτώ κι αποφασίσω τι θα ήταν ιδανικό για τ συγκεκριμένη Τζαζ Ημέρα, ταιριάζω το κατάλληλο project με το εκάστοτε σχήμα και προχωράω στα επόμενα βήματα για την οργάνωση της εκδήλωσης.

 

Έχω διαβάσει το μήνυμα της Unesco με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Jazz. Τι σημαίνει για εσένα η συγκεκριμένη ημέρα;

Σημαίνει ομοψυχία, σημαίνει ενότητα, κατανόηση μεταξύ λαών, μεταξύ των ανθρώπων, χωρίς διακρίσεις, χωρίς προκαταλήψεις.

Σημαίνει σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ελευθερία της έκφρασης. Είναι πολύ σπουδαίο που ως πόλη είμαστε μέλος της παγκόσμιας κοινότητας της jazzσυμμετέχοντας σε αυτή την παγκόσμια γιορτή.

Με το δικό μας τρόπο και όσο μπορούμε εν μέσω οικονομικής ύφεσης, βάζουμε το δικό μας λιθαράκι. Στο διαδικτυακό τόπο jazzday.com  μπορεί να δει κανείς όλες τις χώρες και τις διοργανώσεις που λαμβάνουν μέρος σ’ αυτό το παγκόσμιο γεγονός.  Βλέποντας ότι εκπροσωπούμε την Ελλάδα (μαζί με άλλες 5 ελληνικές συμμετοχές), είναι φυσικό να νιώθω μια ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση.

Μίλησε μας για τη φετινή διοργάνωση: Τι θα έλεγες σε κάποιον για να τον εμπνεύσεις να έρθει στο La Doze;

Δεν χρειάζεται να πω κάτι ιδιαίτερο για να εμπνεύσω κάποιον να έρθει στην εκδήλωση της Πέμπτης 27 Απριλίου στο La Doze. Νομίζω ότι απλά ο ενθουσιασμός και η χαρά μου για αυτή τη μέρα και τον Παγκόσμιο θεσμό και για τους τόσους αξιόλογους καλλιτέχνες που θα συμμετάσχουν, θα παρακινήσουν κάποιον να έρθει ή έστω να περάσει για λίγο και να γευτεί το γιορτινό κλίμα αυτής της Παγκόσμιας Ημέρας της Jazz.

Είναι Πέμπτη 27 Απριλίου. Είναι ακριβώς 18.30 και βρίσκεσαι στο La Doze. Ποια είναι τα συναισθήματά σου και τι σκέφτεσαι λίγο πριν αρχίσουν οι εκδηλώσεις για την Παγκόσμια Ημέρα Jazz;

H αδρεναλίνη χτυπάει κόκκινο, υπάρχει ένταση, ο ενθουσιασμός ανάμεικτος με την αγωνία. Πρέπει να βρίσκομαι σε 3 τρία μέρη ταυτόχρονα γιατί με φωνάζουν να επιλύσω κάποιο θεματάκι, να μιλήσω σε τεχνικούς, να μιλήσω σε κάποιον μουσικό, να δώσω κάποια τελευταία οδηγία σε κάποιον βοηθό, να υποδεχτώ τους καλεσμένους μου. 

Σε λίγο θα ανέβω στη σκηνή να απευθύνω τον χαιρετισμό και να παρουσιάσω τους καλλιτέχνες, δεν υπάρχει πισωγύρισμα,  δεν υπάρχει περιθώριο για καμία αλλαγή ή διόρθωση.

Το μόνο που σκέφτομαι πριν αρχίσει επίσημα η εκδήλωση είναι πως όλα πρέπει να είναι εντάξει, ό,τι και αν σημαίνει αυτό. Ταυτόχρονα, χιλιάδες συναισθήματα με κατακλύζουν… έντασης, χαράς, αγωνίας, συγκίνησης και ό,τι άλλο υπάρχει επί 1.000.

Πώς κρίνεις την τζαζ εγχώρια σκηνή αυτή τη στιγμή; Υπάρχει δυναμικό που είναι ενεργό; Υπάρχει ενδιαφέρον από την πλευρά του κόσμου; 

Η εγχώρια τζαζ σκηνή έχει αναβαθμιστεί πάρα πολύ τα τελευταία 10 χρόνια και τα νέα παιδιά, το νέο αίμα της Jazz, προετοιμάζονται σοβαρά για την τζαζ σκηνή του αύριο, σπουδάζοντας σε σπουδαία Τζαζ Πανεπιστήμια όπως το Berklee ή σε Τζαζ Ακαδημίες.

Υπάρχουν ωδεία στην Ελλάδα που δίνουν υποτροφίες για αυτό το σκοπό. Αυτά τα παιδιά επιστρέφουν αργότερα με πολλά εφόδια και με πολλή όρεξη να ξεκινήσουν την σταδιοδρομία τους ως καθηγητές ή να δημιουργήσουν νέα τζαζ σχήματα.

Όσον αφορά τώρα στη δισκογραφία, έχουμε πλούσια -θα έλεγα- δισκογραφία, με τα σχήματα της Αθήνας να πρωτοστατούν φυσικά σ’ αυτό.

Όσον αφορά στο κοινό, φαίνεται πως οι Jazz βραδιές, οι εκδηλώσεις και τα φεστιβάλ ανεβαίνουν όλο και περισσότερο στις προτιμήσεις του, με αποτέλεσμα, παρά την οικονομική κρίση, να υπάρχει μια αυξητική τάση και στη διοργάνωση jazz eventsκαι στη συμμετοχή του κόσμου σ’ αυτά.

Έχω διαβάσει το εντυπωσιακό βιογραφικό σου, έχω ακούσει το πορτραίτο σου στο «Ξενοδοχείο» του 9.58. Μουσικός, καθηγήτρια μουσικής, διοργανώτρια τζαζ εκδηλώσεων και φεστιβάλ: Για ποια στιγμή/στιγμές νιώθεις περισσότερο περήφανη;

Οι στιγμές που βίωσα σε κάθε επίπεδο είναι πραγματικά πολύ μοναδικές και είναι αυτές ακριβώς που με έχουν διαμορφώσει μέχρι σήμερα.  Ξεκίνησα ως μουσικός με συνοδείες πιάνου από τα 16 μου και για 22 χρόνια ήμουν σε χορωδίες, σε τάξεις ωδείων (όμποε, φλάουτου, κλαρινέτου, βιολιού, κλασικού τραγουδιού/μονωδίας). Εμφανίστηκα στο Μέγαρο Μουσικής και σε πολλούς άλλους αξιόλογους χώρους σε όλη την Ελλάδα, συμμετείχα σε χορωδιακά φεστιβάλ τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό με χορωδιακές αποστολές, ενώ συμμετείχα και σε μια σπουδαία δισκογραφική δουλειά, τις «Πύλες του Ουρανού» με σολίστ τον Μανώλη Χατζημανώλη.

Για 11 χρόνια δίδασκα σε σχολές και ωδεία, ενώ φέτος συμπληρώνω 7 χρόνια διοργανώνοντας μεγάλες εκδηλώσεις όπως την Παγκόσμια Ημέρα Τζαζ και Ευρωπαϊκής Μουσικής, τζαζ εκδηλώσεις και άλλα φεστιβάλ.

Έχοντας ζήσει άπειρες ώρες σε πρόβες, συναυλιακές εμφανίσεις όπου ακολουθούσαν χειροκροτήματα και τόσα «μπράβο», «συγχαρητήρια»,  συνοδείες οργάνων και φωνητικής για τις εξετάσεις των σπουδαστών ή σε ρεσιτάλ τους, έχοντας διδάξει σε τόσους σπουδαστές που σου λένε ένα μεγάλο «ευχαριστώ» που έχουν περάσει τις εξετάσεις ή που κέρδισαν χρονιά (!), μπορώ να πω ότι νιώθω πραγματικά πολύ περήφανη για όλους αυτούς τους τομείς που μπορεί να είναι ξεχωριστοί αλλά έχουν ένα πολύ δυνατό και κοινό σημείο: τη Μουσική.

Θα ήθελα να θυμηθείς μια ιστορία σχετικά με κάποια από τις ιδιότητές σου την οποία δε βαριέσαι ποτέ να διηγείσαι και σε συγκινεί έως και σήμερα. 

Είναι πραγματικά τόσες πολλές οι ιστορίες, άλλες με χιούμορ, άλλες με τρελή αγωνία, άλλες πάλι με απλές ανθρώπινες συγκινητικές στιγμές.

Θα πάω όμως λίγο πίσω στο χρόνο, να σας διηγηθώ μια αστεία ιστορία που συνέβη στα Πλατανάκια, στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης. Ήταν Σεπτέμβριος του ‘97, και με κάλεσε ένας φίλος τελευταία στιγμή να εμφανιστώ ως πιανίστα σε μια site-specific παράσταση μέσα στο δάσος, σ’ ένα θεατρικό σκηνικό πολύ όμορφο, με μουσική, τραγούδι, σύγχρονο χορό και αρκετή δόση χιούμορ.

Βασικά, με ήθελε να ανοίξω την παράσταση, να δημιουργήσω μια θεατρική ατμόσφαιρα με την παρουσία μου στη «σκηνή» μέσα στο δάσος. Του λέω για πλάκα «δώσε μου ένα πούρο, ένα ποτήρι ουίσκι, βάλε το καπνογόνο στο φουλ και άσε τα υπόλοιπα πάνω μου». Εκεί που ετοιμαζόμουν, τον βλέπω έρχεται με το πούρο και το ποτήρι ουίσκι και μου λέει «Είμαστε έτοιμοι. Έχω και καπνό. Μόλις σβήσουν τα γενικά φώτα, βγαίνεις.» «Ωραία λοιπόν», του απαντώ, «αλλά θα βγω μέσα από κοινό». «Σωστή!», μου απαντάει, και η αντίστροφη μέτρηση για την έναρξη της παράστασης αρχίζει.

Ο κόσμος στο μεταξύ είχε κατακλύσει το χώρο και οι καρέκλες όλες γεμάτες, εκτός από μια στη δεύτερη σειρά, λες και περίμενε εμένα! Κάθομαι κι εγώ, σαν να είμαι απλό κοινό, και περιμένω. Με το που σβήνουν τα φώτα, η καρδιά μου χτυπούσε σαν τρελή. Τρελή και εγώ όπως ήμουν τότε πριν 20 χρόνια, σηκώνομαι, ανάβω πούρο, και μαζί με όλο τον πόνο και νταλκά του κόσμου, αργά-αργά με μισόκλειστα μάτια, ψιλοζαλισμένη και καλά, αρχίζω να περπατώ ανάμεσα στον κόσμο που κοιτάζει έντρομος, με περιέργεια του τύπου «τι κάνει αυτή η τρελή», μέχρι που φτάνω σε μια κυκλική σκηνή, καπνός παντού, φώτα ατμοσφαιρικά, κοντοστέκομαι, ρίχνω μια κλεφτή ματιά προς το κοινό που πλέον είχε καταλάβει ότι ήμουν μέρος της παράστασης, και συνεχίζω να περπατώ προς το πιάνο μέσα στο δάσος. Φτάνω, κάθομαι, πίνω μια γουλιά ουίσκι, και πέφτω κυριολεκτικά πάνω στα πλήκτρα του πιάνου κάνοντας έναν τρελό αυτοσχεδιασμό. Αυτή η σκηνή μάλιστα είχε αποτυπωθεί και στο video της βραδιάς, και ρίχναμε τρελό γέλιο κάθε φορά που μαζευόμασταν φίλοι και βλέπαμε την έναρξη.

Ποια είναι τα σχέδιά σου για τη συνέχεια; Τι άλλο ετοιμάζεις το προσεχές διάστημα;

Έχω κάποιο πλάνο αυτό το διάστημα, μόλις ολοκληρωθεί η Παγκόσμια Ημέρα Τζαζ, να κάνω κάποιες επαγγελματικές συνεργασίες με μουσικούς και επίσης έχω να δω κάποιους χώρους ενόψει κάποιων events που θέλω να οργανώσω στα τέλη Νοεμβρίου, όπως άλλωστε κάθε χρόνο τέτοια εποχή πάντα οργάνωνα μια jazz γιορτή.

Επιπλέον, υπάρχουν κάποια projects που μ’ αρέσουν και θα ήθελα να παρουσιαστούν και στη Θεσσαλονίκη και τα έχω ήδη δρομολογήσει. Σε λίγο καιρό θα επισημοποιηθούν όλα αυτά και θα μπορώ να ανακοινώσω τι έρχεται στην πόλη μας μέχρι και τις  αρχές του 2018.

Ποιο είναι το πιο τρελό σου όνειρο που θα ήθελες να πραγματοποιηθεί τα επόμενα χρόνια;

Θα επιθυμούσα να φέρω μαζί καλλιτέχνες από όλα τα μέρη του κόσμου, εδώ την Ελλάδα, αλλά και να μεταφέρω τη φλόγα της ελληνικής Jazz στο εξωτερικό. Να λειτουργώ  ως συνδετικός κρίκος Ελλάδας-εξωτερικού, με στόχο νέες συνεργασίες μουσικών, ανάδειξη νέων ταλέντων και τη διάδοση της jazz, ενώ -μιλάμε τώρα για τρελό όνειρο, έτσι;- θα ήθελα σε κάποιο τηλεοπτικό ή ραδιοφωνικό κανάλι να κάνω ζωντανές συνδέσεις και ανταποκρίσεις από διάφορα φεστιβάλ σ’ όλο τον κόσμο.

Θα ήθελα τέλος τα Υπουργεία Παιδείας και Πολιτισμού, να εντάξουν στην Ελληνική εκπαίδευση -εκτός από το μάθημα της μουσικής- την τζαζ μουσική, φέρνοντας από νωρίς τα παιδιά σε επαφή με αυτή τη μουσική.Θα μπορούσαν να επιστρατευθούν μουσικοί της jazz που θα παρουσιάζουν τα όργανα που παίζει ο καθένας και να παίζουν ζωντανά μπροστά στα παιδιά ώστε να αρχίσουν και εκείνα να αντιλαμβάνονται τον ήχο της τζαζ μουσικής καθώς και τη δομή ενός μουσικού σχήματος, γιατί και τελικά η τζαζ που μελετάμε και παίζουμε, στηρίζεται στους αρχαίους μουσικούς δρόμους που υπήρχαν στους Δελφικούς ύμνους μέχρι και στις αρχαίες τραγωδίες.

Marianna says: «Μάθε περισσότερα για την Παγκόσμια Ημέρα Jazz εδώ αλλά και για το event στο La Doze εδώ».