#AMIRetreat 2018 | Γεωργία Γιολτζίδου για το «Twitter ως δημόσια σφαίρα κοινωνικής κινητοποίησης στην Ελλάδα»

Μαρία-Άννα Τανάγια

Το AMIRetreat 2018  φιλοξενεί το πάνελ με θέμα “Political Communities on Social Media” και η Γεωργία Γιολτζίδου θα παρουσιάσει τη διδακτορική της έρευνα -υπό την επίβλεψη της Ευγενίας Σιαπέρα- με θέμα το Twitter ως δημόσια σφαίρα κοινωνικής κινητοποίησης στη χώρα μας.

Μαρία-Άννα Τανάγια

 

Θα ήθελα μια σύντομη περιγραφή της έρευνάς σου για σχετικά με το Τwitter.

Η έρευνα επιχειρεί να χαρτογραφήσει την πολιτική επικοινωνία μέσω Twitter στην Ελλάδα, σε περιόδους κρίσης. Πρόκειται ουσιαστικά για μια συγκριτική έρευνα, του τρόπου με τον οποίο οι πολίτες, οι δημοσιογράφοι και οι πολιτικοί επικοινωνούν μέσω του Twitter σε περιόδους κοινωνικής κινητοποίησης.

Θα ήθελα να μοιραστείς μαζί μας ένα εύρημα που σου έκανε εντύπωση ψάχνοντας τα tweets πολιτικών για την έρευνα.

Η απουσία των πολιτικών στις συζητήσεις. Αν και πρόκειται για πολιτικές συζητήσεις, η συμμετοχή τους στις περιόδους που εξετάζουμε κινείται σε μονοψήφια ποσοστά.  Αντίθετα, είναι ξεκάθαρη η κυριαρχία των πολιτών και των bloggers. Βλέπουμε επομένως, ότι ενώ το Twitter επιτρέπει, ίσως για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλο βαθμό, την άμεση επικοινωνία μεταξύ πολιτών και πολιτικών, οι πολιτικοί δεν αξιοποιούν πλήρως τις δυνατότητες που τους προσφέρει το Μέσο. Επίσης, μου έκανε εντύπωση το περιεχόμενο των μηνυμάτων των πολιτικών. Μιμούνται τον τρόπο γραφής και υιοθετούν κανόνες που εφαρμόζονται σε παραδοσιακά Μέσα Ενημέρωσης και όχι σε Κοινωνικά Μέσα. Προσπαθούν επομένως να προσαρμόσουν το Twitter στα δεδομένα που ήδη γνωρίζουν, παρά να προσαρμοστούν οι ίδιοι στις τεχνολογικές δυνατότητες της πλατφόρμας.

Σήμερα, οι πολιτικοί αντιλαμβάνονται τη σημασία της διάδρασης μέσω μιας πλατφόρμας όπως το Twitter; Και πώς την χρησιμοποιούν;

Τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι δεν την αξιοποιούν σε πλήρες βαθμό. Η πλειονότητα των μηνυμάτων που εξετάζουμε, περιορίζεται σε ανακοινώσεις θέσεων και προεκλογικών ομιλιών. Αυτό θυμίζει ουσιαστικά μονόδρομη επικοινωνία, και όχι ουσιαστικό διάλογο με τους πολίτες.

Απ’ την άλλη πλευρά, ο κόσμος έχει πλέον τη μοναδική ικανότητα ν’ αλληλεπιδρά αμεσότερα από ποτέ και να εκφράζει τη γνώμη του. Θεωρείς πως είναι κάτι που φοβίζει την πλειοψηφία των πολιτικών;

Σίγουρα ένας πολιτικός είναι περισσότερο εκτεθειμένος στα Κοινωνικά Μέσα. Το εκάστοτε μήνυμά του διαδίδεται και αναπαράγεται με αστραπιαία ταχύτητα και αν δεν γνωρίζει τους κανόνες χρήσης του Μέσου, μπορεί να εκτεθεί. Παράλληλα, ο αριθμός των χαρακτήρων που μπορεί να χρησιμοποιήσει για να επιχειρηματολογήσει, παραμένει αυστηρός και τον αναγκάζει να εκφράσει τις σκέψεις του με έναν τρόπο διαφορετικό από αυτόν που γνώριζε. Ίσως αυτοί είναι ορισμένοι παράγοντες που οδηγούν όλο και περισσότερους πολιτικούς να ζητούν τη βοήθεια επαγγελματιών για τη διαχείριση των λογαριασμών τους.

Το Twitter είναι ιδιαίτερα αγαπητό στους δημοσιογράφους. Ποιοι άλλοι πολίτες το αγαπούν και το χρησιμοποιούν;

Οι bloggers. Έχουν τακτική συμμετοχή στις συζητήσεις ενώ είναι και η πιο παραγωγική κατηγορία χρηστών, δηλαδή παρουσιάζουν τα περισσότερα retweets και likes.

Θεωρείς πως είναι ένα μέσο το οποίο ήρθε για να μείνει πολλά χρόνια στη ζωή μας;

Είναι ένα μέσο που εξελίχθηκε στη μορφή που γνωρίζουμε σήμερα, από τους ίδιους τους χρήστες του. Αν και ξεκίνησε ως ένα μέσο με στόχο την κοινωνική δικτύωση, διαμορφώθηκε σε ένα μέσο ειδήσεων, ενώ έδωσε το βήμα στους πολίτες να ασκήσουν επιρροή και να αναγκάσουν τους πολιτικούς και τα ΜΜΕ να λογοδοτούν. Όσο συνεχίζει να προσαρμόζεται στις απαιτήσεις των χρηστών του, φαίνεται να ισχυροποιείται.

Τι θα παρουσιάσετε στο φετινό Amiretreat με την κ. Σιαπέρα;

Επειδή μας ενδιαφέρει κυρίως η εξέλιξη της πολιτικής επικοινωνίας στην Ελλάδα μέσω του Twitter, σε ένα ασταθές περιβάλλον παρατεταμένης οικονομικής και πολιτικής κρίσης, συγκεντρώσαμε στοιχεία από δέκα διαφορετικές περιόδους κρίσης με τη χρήση δημοφιλών #hashtags. Αυτή είναι και η καινοτομία της έρευνας. Είναι η πρώτη προσπάθεια να αναλυθεί το φαινόμενο σε βάθος χρόνου, συγκεκριμένα σε βάθος πενταετίας.

Ποια panels θα παρακολουθήσεις και ποιους ομιλητές θα ήθελες να γνωρίσεις στο AMIRetreat;

Θα φροντίσω να μη χάσω το panel που συζητά τις υποχρεώσεις και τις ευθύνες της δημοσιογραφίας στη νέα εποχή της πόλωσης, το Σάββατο το πρωί, με κεντρική ομιλήτρια την Ευγενία Σιαπέρα αλλά και τη συζήτηση σχετικά με τη δημοσιογραφία και τη δημοκρατία την εποχή των Κοινωνικών Μέσων, το απόγευμα της Παρασκευής, με κεντρική ομιλήτρια την Sharmini Peries.

Τέλος, θέλω ένα μικρό σχόλιο   για την ψηφιακή επικοινωνία και το μέλλον της!

Τα Κοινωνικά Μέσα εμφανίζουν τη μεγαλύτερη ανάπτυξη στο σύγχρονο τοπίο της επικοινωνίας, με τη δύναμη και την επιρροή τους να πολλαπλασιάζεται με ιστορικά πρωτοφανείς τρόπους. Η διείσδυση των ψηφιακών τεχνολογιών στην επικοινωνία, έδωσε τη δυνατότητα σε όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως ηλικίας, μόρφωσης και πεποιθήσεων, να εκφράζουν την άποψή τους. Βοήθησε επίσης τις παλαιότερα αποκλειόμενες ομάδες να συμμετέχουν στη δημόσια και πολιτική ζωή. Ωστόσο, αυτή η δυνατότητα για την «από κάτω» επικοινωνία που έδωσαν τα Κοινωνικά Μέσα, φαίνεται σταδιακά να κλείνει. Κύρια αιτία είναι η διείσδυση όλο και περισσότερων εμπορικών συμφερόντων με λογικές marketing και διαφήμισης, αλλά και τα προβλήματα που σχετίζονται με το οικονομικό μοντέλο αυτών των Μέσων, που βασίζεται στη συλλογή και το εμπόριο προσωπικών δεδομένων.