Ειρήνη Νικολαΐδου | She as a coach!

Με αφορμή την παγκόσμια εβδομάδα Coaching και το επικείμενο σεμινάριο “HR Manager: You as Coach, η Ειρήνη Νικολαΐδου αφηγείται τη δική της προσωπική διαδρομή ως coach, θυμάται στιγμές που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο και υπενθυμίζει σε όλους μας πως ένα υγιές εργασιακό περιβάλλον με ευτυχισμένο και ικανοποιημένο προσωπικό είναι η αρχή για μια ουσιαστική κοινωνική αλλαγή.

 

Η πρώτη μου επαφή με το coaching ως συγκεκριμένο γνωστικό πεδίο ξεκίνησε το 2006 όταν έκανα το μεταπτυχιακό μου στη Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού με πανεπιστήμιο της Βρετανίας. Ο όρος ήταν ήδη γνωστός στο εξωτερικό κι εγώ τότε άρχισα να συνδέω κάποιες πρακτικές που έως τότε εφάρμοζα ενστικτωδώς.

Ακόμα και πριν το μεταπτυχιακό, ως διευθύντρια Ανθρώπινου Δυναμικού, επέλεγα πάντα τρόπους που έφερναν τους ανθρώπους αβίαστα και άφοβα στο γραφείο μου. Δε συμβαίνει συχνά αυτό, καθώς συνήθως υπάρχει μια συστολή: Οι εργαζόμενοι φοβούνται πως εάν εκθέσουν μία κατάσταση ή έναν προβληματισμό θα έχουν επιπτώσεις. Η δική μου η πόρτα δεν είχε τέτοιους περιορισμούς.

Συνδέοντας αυτά που είχα μελετήσει είδα ότι έχω μια φυσική τάση προς το coaching χωρίς ακόμα να ξέρω τι είναι αυτό. Μελετώντας ενδελεχώς, ήρθα σε επαφή, το 2010, με μέλη του Hellenic Coaching Association που μόλις είχε συσταθεί κι αποτελούσε τμήμα του European Mentoring and Coaching Council στην Ελλάδα.

Έκτοτε, όλα πήραν το δρόμο τους. Όλα τα μέλη του Οργανισμού οργανωθήκαμε, μεταφέραμε προβληματισμούς και αρχίσαμε να επικοινωνούμε στην Ελλάδα αυτά που μαθαίναμε στο εξωτερικό.

Η πρώτη αποστολή ως coach

Ως μέντορας, ανέλαβα το 1998, το πρώτο τμήμα διοίκησης προσωπικού μιας εταιρείας που ήθελε να συστήσει ένα νέο τμήμα. Εκπαίδευσα έναν άνθρωπο που προερχόταν απ’ τη διεύθυνση λειτουργίας και κλήθηκε ν’ αναλάβει χρέη HR Manager. Στόχος μου ήταν ν’ αποκτήσει τις γνώσεις, τις  επικοινωνιακές δεξιότητες, την προσέγγιση, τη στάση και τη συμπεριφορά του HR Manager. Θυμάμαι πολύ χαρακτηριστικά τον ενθουσιασμό μου γι’ αυτό το στοίχημα.

Επίσης, θυμάμαι τον πρώτο πελάτη που μ’ εμπιστεύτηκε το 2005. Ήταν CEO μιας σημαντικής εταιρείας. Όταν αρχίσαμε να δουλεύουμε μαζί, απελευθερώθηκε όλο το δυναμικό του: οι δεξιότητες και οι κλίσεις του, με αποτέλεσμα να μου αναθέσει στη συνέχεια το coaching όλης της ομάδας του.

Το στοίχημα

Έχοντας μια βαθιά ανθρωποκεντρική  προσέγγιση, όταν ανακαλύπτω σε κάποιον ποιότητες που σπανίζουν, είμαι διατεθειμένη να επενδύσω ακόμα περισσότερη ενέργεια. Μ’ αρέσουν οι άνθρωποι που έχουν μια παιδεία. Ωστόσο, ακόμα και σ’ αυτούς που δε διαθέτουν, προσπαθώ να τους «ξυπνήσω» την ανάγκη να στραφούν στην καλλιέργεια.

Πιστεύω πάρα πολύ στη δια βίου ανάπτυξη του ανθρώπου. Πιστεύω ακράδαντα πως, ακόμα και άνθρωποι που δεν είχαν τα εφόδια απ’ τις οικογένειές τους, μπορούν να τα καταφέρουν και ν’ αναπτυχθούν μόνοι τους.

Υπάρχει, άλλωστε, μια παρανόηση μεταξύ της εκπαίδευσης και της παιδείας. Μπορεί να έχουμε δύο ανθρώπου με ακριβώς την ίδια εκπαίδευση κι ένας εξ αυτών να μην έχει παιδεία. Η διαφορά είναι τεράστια.

Βασική πεποίθηση στο coaching είναι ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν καλές ποιότητες. Είναι αυτές που μας διαφοροποιούν από τα υπόλοιπα όντα. Χάρη στις πρακτικές του coaching, έχουμε την ευκαιρία να τις απελευθερώσουμε με συμπεριφορές, με αντιδράσεις, με πρακτικές, με ανταλλαγές, με αλληλεπιδράσεις.

Το coaching ως εργαλείο για την ανάπτυξη μιας εταιρείας

Μέχρι πρότινος, υπήρχε η εσφαλμένη εντύπωση ότι χρειαζόμαστε το coaching για να βελτιώσουμε κάποιες αποδόσεις ή συμπεριφορές. Σήμερα, πλέον γνωρίζουμε ότι μέσα στις εταιρείες το coaching είναι ένας υποστηρικτικός μηχανισμός για οποιαδήποτε μετάβαση ή αλλαγή.

Δεν το χρειάζεται, δηλαδή, μόνο κάποιος που υπολείπεται σε αποδόσεις, αλλά και αυτός που έχει εξαιρετικές επιδόσεις. Έρευνες έχουν καταδείξει ότι το coaching είναι εργαλείο ανάπτυξης ηγεσίας. Εγώ συνηθίζω να το αποκαλώ «προπονητική για υπεραποδόσεις».

Έχω δει ανθρώπους που εργάζονται σε τμήματα HR -επειδή είναι πιο ευαίσθητοι σ’ αυτές τις πληροφορίες και σ’ αυτές τις τάσεις-, χάρη σε προγράμματα  coaching, να βελτιώνουν τις εργασιακές σχέσεις μέσα στις ομάδες τους, να έχουν την ικανότητα να βλέπουν άλλες οπτικές, να δημιουργούν καλύτερη ατμόσφαιρα στην εργασία τους,  ν’ αναλαμβάνουν καλύτερα και να εξελίσσουν νέους ρόλους, να κινητοποιούν το δυναμικό της ομάδας τους,  ν’ αυξάνουν τις αποδόσεις τους, να  βελτιώνουν τις δεξιότητές τους. Και το κυριότερο: Ν’ αλληλεπιδρούν καλύτερα και να έχουν αυξημένη αντίληψη.

Η αλλαγή στον τρόπο σκέψης

Υπηρετώ τα τμήματα Ανθρώπινου Δυναμικού πάνω από 25 χρόνια, είτε ως διευθύντρια, είτε ως σύμβουλος. Όταν ξεκίνησα ήμασταν “personnel” δηλαδή διεύθυνση προσωπικού: βγάζαμε μισθοδοσίες, απουσίες, παρουσίες, ήμασταν ο «αστυνόμος» μέσα σε μια εταιρεία. Στη δεκαετία του ’90 και στις αρχές του 2000, η διεύθυνση προσωπικού μετονομάστηκε σε «διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού». Στη συνέχεια, μετονομάστηκε σε «Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων». Σήμερα, στο εξωτερικό αυτά τα τμήματα ονομάζονται “Human Beings”, μιλάμε δηλαδή επιτέλους για προσωπικότητες, για άτομα που εξελίσσονται. Αυτό είναι ένας τρόπος σκέψης που προσπαθούμε να το εγκαταστήσουμε στη διοίκηση ανθρώπινων πόρων στην Ελλάδα, όχι με μεγάλη ευκολία.

Είναι λογικό. Μέχρι τώρα, εκπαιδεύαμε τον υπεύθυνο του Ανθρώπινου Δυναμικού ως business partner: σχεδιάζαμε την ανάπτυξη και την εξέλιξη του προσωπικού βάσει δεικτών και ποσοστών. Η κρίση και οι ευρύτερες συνθήκες δοκίμασαν τις αντοχές των εργαζομένων. Τώρα, είναι η κατάλληλη εποχή ν’ αλλάξουμε τρόπο σκέψης και να επενδύσουμε στην εξέλιξή τους.

Στόχος του σεμιναρίου, είναι να ευαισθητοποιήσω τον άνθρωπο που έχει στις αρμοδιότητές του τη διαχείριση και την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού.  Με βιωματικό τρόπο, τον βοηθώ ν’ αναγνωρίσει ότι και ο ίδιος έχει βιώσει το burnout, ότι πολλές φορές έχει δουλέψει σε βάρος της προσωπικής του ζωής, ότι και ο ίδιος έχει ανάγκη να διαχειριστεί το στρες, ν’ αναπτυχθεί και να βελτιωθεί.

Εάν το συζητήσουμε αυτό, θα αποδεχτούμε ότι έχουμε μια πραγματικότητα που λύνεται. Πιστεύω ακράδαντα ότι ο υπεύθυνος του HR μπορεί να γίνει ο ιδανικός change facilitator, καθώς είναι ο ενδιάμεσος κρίκος του προσωπικού με τη διοίκηση. Είναι ο μόνος που μπορεί να μιλήσει, να έχει λόγο και άποψη σ΄ όλη τη Γραμμή Διοίκησης και ευθύνης. Είναι ο άνθρωπος που προτείνει την ανάπτυξη και την εκπαίδευση του προσωπικού.

Τα χαρακτηριστικά ενός καλού HR manager

Τα χαρακτηριστικά εκπορεύονται από τον ανθρωποκεντρισμό. Χρειάζεται να νοιάζεσαι πραγματικά για τον άνθρωπο. Να ξέρεις ν’ ακούς. Ν’ ακούς με όλες σου τις αισθήσεις. Να μπορείς να ρωτάς, να εμπνέεις, να δημιουργείς σχέσεις εμπιστοσύνης, να μπορείς να δεσμεύσεις κάποιον, όχι να του επιβάλλεις αρμοδιότητες. Αυτή η σχέση εμπιστοσύνης δημιουργεί γέφυρες που μετατρέπονται σε εργαλεία ανάπτυξης. Αυτό θέλω να εμπνεύσω στους HR. Είμαι σίγουρη ότι το αντιλαμβάνονται. Είναι έξυπνοι άνθρωποι και ισχυρές προσωπικότητες όπως απαιτεί μια τέτοια θέση.

Υγιείς εργαζόμενοι, υγιής κοινωνία

Έχουμε σωρεία ερευνών που καταδεικνύουν ότι επιστρέφουμε σε απλές αλλά ουσιώδεις αξίες. Οι εργαζόμενοι θέλουν κατ’ αρχάς να αισθάνονται ασφάλεια και αναγνώριση. Ακόμα κι αν δεν αμείβονται ικανοποιητικά.

Έχουμε ανάγκη από συστήματα που ευημερούν. Εάν η εταιρεία είναι ένα μικρό σύστημα της κοινωνίας μας, έχει ευθύνη να έχει στο σύστημά της ευτυχισμένους ανθρώπους. Δεν μπορούμε να στέλνουμε δυστυχισμένους εργαζόμενους στα σπίτια τους. Εάν οι εταιρείες θέλουν να έχουν κοινωνικό ρόλο, χρειάζεται να τον αναλάβουν.  Υπάρχει ανάγκη να επικεντρωθούμε στους ψυχικά υγιείς, καθώς μόνο αν αυτοί σταματήσουν να βάλλονται καθημερινά από το άγχος του εργασιακού τους περιβάλλοντος και αποκτήσουν ψυχική ανθεκτικότητα  θα είναι ικανοί να προσφέρουν ουσιαστικά στην κοινωνία.

 

Marianna says: «Το σεμινάριο “HR Manager: You as a coach” θα πραγματοποιηθεί σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη σε διοργάνωση της Pro Seminars. Μάθε περισσότερα εδώ»