Ημερολόγια ενός συμπρωτευουσιάνου #12: Open House, Σαν στο σπίτι μας

Κωστής Κοτσώνης*

Πέρασαν κιόλας τέσσερα χρόνια από τότε που ο εδραιωμένος πλέον θεσμός του Open House πρωτοξεκίνησε στη Θεσσαλονίκη. Πολλά γεγονότα έχουν μεσολαβήσει από τότε. Παραμένει, όμως, κάτι σταθερό: η δυνατότητα, για ένα σαββατοκύριακο του έτους, να γνωρίσουμε τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από δεκάδες κτίρια της πόλης μας.

Κωστής Κοτσώνης*

Αχέμ (καθάρισμα λαιμού). Ας σας καλωσορίσω, αγαπητοί αναγνώστες, και, αντιγράφοντας τους ευγενικότατους ξεναγούς του Open House, ας σας πω δύο λόγια για το θεσμό αυτό.

Το Open House ξεκίνησε στο Λονδίνο πριν από 24 χρόνια, το 1992. Όπως διαβάζουμε και στην επίσημη ιστοσελίδα του, αποσκοπεί «στην καλλιέργεια μίας βαθύτερης αντίληψης για την αρχιτεκτονική σε ανθρώπους εκτός του επαγγελματικού της πεδίου». Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, μία σειρά από επιλεγμένα κτίρια, δημόσια και ιδιωτικά, ανοίγουν κάθε χρόνο για ένα σαββατοκύριακο την πόρτα τους προκειμένου το κοινό να ξεναγηθεί σε αυτά. Οι ξεναγήσεις γίνονται σε μικρά, οργανωμένα γκρουπ και είναι δωρεάν.

Στο Open House συμμετέχουν αυτή τη στιγμή 31 πόλεις από όλο τον κόσμο, μεγαλύτερες ή μικρότερες. Μόλις φέτος προστέθηκαν στη λίστα η Ζυρίχη και η Στοκχόλμη ενώ εδραιωμένος είναι εδώ και χρόνια ο θεσμός σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, η Ρώμη, η Μαδρίτη και η Πράγα. Την Ελλάδα εκπροσωπούν η Αθήνα (2014 κ.ε.) και η Θεσσαλονίκη (2012 κ.ε.).

Για το φετινό θεσσαλονικιώτικο Open House εργάστηκαν 450 εθελοντές ενώ την πόρτα των 83 διαθέσιμων κτιρίων πέρασαν 37.000 άτομα.

Αρκετά, όμως, με τα θεωρητικά, φίλες και φίλοι. Ας ξεκινήσει η φωτογραφική ξενάγηση στα κτίρια που κατάφερα εγώ να δω το περασμένο σαββατοκύριακο. Ακολουθήστε με, παρακαλώ.

 

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ (ΠΡΩΗΝ ΕΠΑΥΛΗ ΓΙΑΚΟ ΜΟΔΙΑΝΟ)

 %ce%bb%ce%b1%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%b9%ce%ba%ce%bf-1 %ce%bb%ce%b1%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%b9%ce%ba%ce%bf-2 %ce%bb%ce%b1%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%b9%ce%ba%ce%bf-3 %ce%bb%ce%b1%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%b9%ce%ba%ce%bf-4

 

Η όμορφη κατοικία στην οποία στεγάζεται από το 1970 το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης χτίστηκε μεταξύ του 1905 και του 1910. Προοριζόταν για κατοικία της οικογένειας του χρηματομεσίτη Γιακό Μοδιάνο. Αρχιτέκτονας του κτίσματος ήταν ο γιος του Μοδιάνο, ο Ελί.

Το εξωτερικό του κτιρίου συνδυάζει στοιχεία εκλεκτικισμού και ArtNouveau. Μία περιήγηση στο εσωτερικό αποκαλύπτει ένα ημιυπόγειο, δύο κεντρικούς ορόφους και μία σοφίτα.

Τα βλέμματα τραβά ένα πολύχρωμο βιτρό στη σκάλα που οδηγεί από το ανώγειο στον πρώτο όροφο Αποτελεί μία αναπαράσταση του Παραδείσου.

Προσπερνώντας τον πρώτο όροφο με τις ποικίλες θεματικές αίθουσες, ο επισκέπτης οδηγείται στη σοφίτα του σπιτιού. Αξίζει να σημειωθεί ότι η σοφίτα αρχικά ήταν ακάλυπτο αίθριο, που καλύφθηκε τελικά και μετατράπηκε σε δωμάτιο επειδή η υγρασία λόγω βροχής προκαλούσε προβλήματα στο κτίριο.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο; Όταν χτίστηκε η έπαυλη, η θάλασσα έφτανε μέχρι τα κιγκλιδώματα της πίσω αυλής, στα οποία και έδεναν τις βάρκες. Σήμερα το πολύ-πολύ να δένει κανείς το ποδήλατό του.

1o ΓΥΜΝΑΣΙΟ AΡΡΕΝΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΠΡΩΗΝ ΕΠΑΥΛΗ ΓΙΟΣΕΦ ΜΟΔΙΑΝΟ)

%ce%b3%cf%85%ce%bc%ce%bd%ce%b1%cf%83%ce%b9%ce%bf-1 %ce%b3%cf%85%ce%bc%ce%bd%ce%b1%cf%83%ce%b9%ce%bf-2 %ce%b3%cf%85%ce%bc%ce%bd%ce%b1%cf%83%ce%b9%ce%bf-3

 

Πριν από εκατό χρόνια περίπου, όποια πέτρα και αν σήκωνες σε αυτή την πόλη, κάποιον Μοδιάνο θα έβρισκες. Η γνωστή εβραϊκή οικογένεια επανήλθε πρόσφατα στο προσκήνιο. Όχι μόνο λόγω της πώλησης της ομώνυμης Αγοράς αλλά και λόγω της επαναλειτουργίας, ως σχολείου, της πανέμορφης έπαυλης του Γιοσέφ Μοδιάνο. Η κατασκευή της ανάγεται μάλλον στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Το οικόπεδο είχε αγοραστεί το 1899 από τον Ιωσήφ Ισαάκ Μοδιάνο και αρχικά φιλοξενούσε ένα μεταξουργείο. Αργότερα τη θέση του μεταξουργείου πήρε η έπαυλη.

Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα ίχνη της οικογένειας Μοδιάνο χάνονται και το κτίριο περνά στη δικαιοδοσία του ιταλικού προξενείου. Μεταπολεμικά η βίλα πέρασε στο Ελληνικό Δημόσιο ως ιδιοκτησία εχθρικού κράτους. Αργότερα, ένα ποσοστό της (περίπου το 33%), δόθηκε σε διάφορους κληρονόμους της οικογένειας. Αγοράστηκε εκ νέου από το Δημόσιο και σήμερα μόνο το 9,25% ανήκει σε αυτούς.

Από το 1946 ως και το 1958 φιλοξενήθηκαν στο κτίριο προσφυγικές οικογένειες. Περισσότερο γνωστό, πάντως, έμεινε ως βοηθητικός χώρος του Ά Γυμνάσιου Αρρένων. Με αυτή την ιδιότητα λειτούργησε από το 1960 μέχρι και το 1978, οπότε και υπέστη σοβαρότατες ζημιές λόγω του ισχυρού σεισμού. Για αυτό το λόγο κρίθηκε αρχικά κατεδαφιστέο αλλά τελικά το 1979 ανακηρύχθηκε ευτυχώς διατηρητέο μνημείο. Ως γνωστόν, βέβαια, αυτό στην Ελλάδα δεν σημαίνει απαραίτητα κάτι. Έπρεπε να φτάσουμε στην τρέχουσα δεκαετία για να το δούμε να αναπαλαιώνεται με χρήματα του ΕΣΠΑ.

Όπως και να έχει, άξιζε τον κόπο. Το κτίριο ενισχύθηκε στατικά ενώ ο πλούσιος εσωτερικός διάκοσμος των τοίχων ξαναδημιουργήθηκε από το μηδέν, με βάση τα χρώματα που είχαν μείνει ανέπαφα σε ορισμένες γωνίες. Διαθέτει μοντέρνο εξοπλισμό και πλήρεις εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης Α.με.Α.

Μια και πιάσαμε το ζήτημα της διακόσμησης, να πούμε και κάτι άλλο. Ανάμεσα στις καινοτομίες που εφαρμόστηκαν στην έπαυλη Γιοσέφ Μοδιάνο συμπεριλαμβάνεται η κάλυψη ολόκληρων των οροφών με σχέδια και μοτίβα. Αυτό ήταν κάτι πρωτότυπο δεδομένου ότι εκείνη την εποχή οι διακοσμήσεις του ταβανιού περιορίζονταν μόνο σε ένα καθορισμένο πλαίσιο και όχι σε όλη την έκτασή του σοβά.

Τέλος, μία μικρή μα συγκινητική πληροφορία: τα εναπομείναντα μέλη της οικογένειας Μοδιάνο συναντώνται ακόμα και σήμερα, μία φορά κάθε δύο χρόνια. Ως μέρος της συνάντησης ορίζεται ένα από τα κτίρια στα οποία υπήρχε κάποτε η παρουσία προγόνων τους. Η τελευταία συνάντηση έγινε στη Θεσσαλονίκη, στη συγκεκριμένη έπαυλη. Εννοείται ότι οι Μοδιάνο χάρηκαν ιδιαίτερα για την αίγλη που απέκτησε και πάλι το σπίτι των προγόνων τους.

ΑΨΙΔΩΤΗ ΑΙΘΟΥΣΑ ΑΝΑΚΤΟΡΩΝ ΓΑΛΕΡΙΟΥ

%ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%b5%cf%81%ce%b9%ce%bf%cf%83-1 %ce%b3%ce%b1%ce%bb%ce%b5%cf%81%ce%b9%ce%bf%cf%83-2

 

Τριγυρισμένα από μαγαζάκια, παρέες και μουσικές, τα ανάκτορα του Γαλερίου αποτελούν ένα από τα πολλά αρχαιολογικά τζακποτ αυτής της πόλης. Πραγματικά απαιτεί τύχη το να καταφέρεις να τα επισκεφτείς αφού οι γνωστές ελλείψεις προσωπικού δεν επιτρέπουν την πρόσβαση του κοινού καθημερινά και απρόσκοπτα.

Στο πλαίσιο του Open House άνοιξε τις πόρτες του το βόρειο κομμάτι του άλλοτε πλούσιου και εκτενέστατου γαλεριανού συγκροτήματος, το οποίο και διαμορφώθηκε ως αρχαιολογικός χώρος πολύ πιο πρόσφατα από το νότιο.

Στο συγκεκριμένο σημείο υπήρχε αψιδωτή αίθουσα που φιλοξενούσε συμπόσια και κάθε λογής κοινωνική ευκαιρία για διασκέδαση και φαγοπότι. Συνδεόταν με τα κεντρικά ανάκτορα μέσω υπαίθριου χώρου και διέθετε υποδαπέδια θέρμανση, παρόμοια με αυτή που χρησιμοποιούνταν στα ρωμαϊκά λουτρά.

 

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΠΟΛΗ

%cf%83%cf%80%ce%b9%cf%84%ce%b9-%ce%b1%ce%bd%cf%89-%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%b7%cf%83

 

Στην οδό με το εμπνευσμένο όνομα Μουσών, στον αριθμό 47,υπάρχει ακόμα και σήμερα μία μονοκατοικία που η ιστορία της πάει πολύ μακριά: στο 19ο αιώνα. Πρόκειται για ένα διώροφο κτίριο με προφανείς επιρροές της βαλκανικής αρχιτεκτονικής όπως η χρήση του ξύλου και η ύπαρξη του λεγόμενου σαχνισιού. Πρόκειται για την προεξοχή που, στηριγμένη σε ξύλινα δοκάρια,εκτείνεται πέρα από τα όρια της τοιχοποιίας του ισογείου.

Η τελευταία ιδιοκτήτριά του, μετά από επιθυμία της μητέρας της, ζήτησε να κηρυχθεί το σπίτι διατηρητέο και ευτυχώς εισακούστηκε. Σήμερα στεγάζεται (και) εδώ η Υπηρεσία Νεότερων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κεντρικής Μακεδονίας.

 

ΟΙΚΙΑ ΚΕΜΑΛ ΑΤΑΤΟΥΡΚ

 

%ce%ba%ce%b5%ce%bc%ce%b1%ce%bb-1 %ce%ba%ce%b5%ce%bc%ce%b1%ce%bb-2 %ce%ba%ce%b5%ce%bc%ce%b1%ce%bb-3

 

Αμέσως πάνω από την Αγίου Δημητρίου, επί της οδού Αποστόλου Παύλου, βρίσκεται ως γνωστόν η κατοικία στην οποία φέρεται να γεννήθηκε το 1881 ο στρατιωτικός και πρώτος Πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Το σπίτι, που αποτελείται από ανώγειο, πρώτο όροφο και υπόγειο, δωρήθηκε από το ελληνικό στο τουρκικό κράτος και τα τελευταία χρόνια λειτουργεί πολύ επιτυχημένα ως μουσείο. Περιλαμβάνει αυθεντικά έπιπλα, φωτογραφίες και προσωπικά αντικείμενα του Ατατούρκ, όπως και κέρινα ομοιώματα του ίδιου και συγγενών του.

Η όμορφη αυλή του σπιτιού έχει τη δική της ιστορία αφού το δέντρο που δεσπόζει στο κέντρο της είχε πιθανότατα φυτευτεί από τον ίδιο τον πατέρα του Κεμάλ, Αλί Ριζά Εφέντης.

 

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ

 

%ce%b3%ce%b5%ce%bd%ce%bd%ce%b7%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1%cf%83-1 %ce%b3%ce%b5%ce%bd%ce%bd%ce%b7%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1%cf%83-2 %ce%b3%ce%b5%ce%bd%ce%bd%ce%b7%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1%cf%83-3 %ce%b3%ce%b5%ce%bd%ce%bd%ce%b7%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1%cf%83-4 %ce%b3%ce%b5%ce%bd%ce%bd%ce%b7%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b1%cf%83-5

 

Στη Θεσσαλονίκη πολλά είναι τα κτίρια που άλλαξαν χρήσεις σαν τα πουκάμισα. Ένα από αυτά είναι και το Νοσοκομείο Γεώργιος Γεννηματάς. Το κτίριο στο οποίο στεγάζεται χτίστηκε το 1880 και λειτούργησε αρχικά ως έδρα της έφιππης Οθωμανικής Σχολής Χωροφυλακής. Στο ισόγειο είχαν τοποθετηθεί οι στάβλοι της σχολής.

Την 27η Οκτωβρίου 1916 μετατρέπεται σε νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού. Στον εξοπλισμό του συνέβαλαν ο βρετανικός, ο ελληνικός και ο γαλλικός Ερυθρός Σταυρός. Το νοσοκομείο αναπτυσσόταν στο κτίριο αλλά και σε σκηνές τοποθετημένες στην γύρω περιοχή.

Από τότε και μέχρι σήμερα ο νοσοκομειακός του χαρακτήρας θα παραμείνει σταθερός, όχι όμως και οι επιμέρους υπηρεσίες του. Το 1919 παραδόθηκε στην στρατιωτική υγειονομική υπηρεσία και λειτούργησε ως στρατιωτικό νοσοκομείο ενώ από το 1923 και εξής παρείχε περίθαλψη στους πρόσφυγες της Μικρασιατικής καταστροφής.

Το 1941, το νοσοκομείο επιτάχθηκε από τις γερμανικές Δυνάμεις, οι οποίες ξεκίνησαν την κατασκευή ειδικού καταφύγιου για προστασία από τις ελληνικές και συμμαχικές επιθέσεις αέρος. Στο καταφύγιο αυτό διαμετακομίζονταν κυρίως Γερμανοί αξιωματούχοι που έχρηζαν άμεσα περίθαλψης. Διέθετε χειρουργείο, χώρους υγιεινής και μηχανισμούς εξαερισμού ενώ εντύπωση προκαλεί το πόσο χαμηλοτάβανο είναι. Η κατασκευαστική αυτή επιλογή εξηγείται για λόγους οικονομίας και στεγανότητας. Το βλέμμα τραβούν τα συνθήματα υπέρ του Αδόλφου Χίτλερ και της γερμανικής πολεμικής αεροπορίας, γραμμένα με παλιούς βαυαρικούς χαρακτήρες στους τοίχους του χειρουργείου.

Με την υποχώρηση, οι Γερμανοί κατέστρεψαν σχεδόν ολοσχερώς το καταφύγιο. Τη ζημιά ολοκλήρωσε ο μεγάλος σεισμός του 1978, που ισοπέδωσε ένα μεγάλο μέρος του. Σήμερα στέκει όρθιο ένα σχετικά μικρό κομμάτι, που χρησιμοποιείται ως αρχειοθήκη του νοσοκομείου.

 

ΜΕΓΑΡΟ ΦΙΛΟΠΤΩΧΟΥ ΑΔΕΡΦΟΤΗΤΑΣ ΑΝΔΡΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΦΑΑΘ)

 

%cf%86%ce%b1%ce%b1%ce%b8-1 %cf%86%ce%b1%ce%b1%ce%b8-2 %cf%86%ce%b1%ce%b1%ce%b8-3

 

Στη συμβολή των οδών Αγίας Σοφίας και Κεραμοπούλου δεσπόζει ένα πολυώροφο μέγαρο. Πρόκειται για το κτίριο που φιλοξενεί την Φιλόπτωχο Αδερφότητα Ανδρών Θεσσαλονίκης (έτος ίδρυσης: 1871). Χτίστηκε το 1923 σε οικόπεδο που αγόρασε η Αδερφότητα εντός της πυρίκαυστης ζώνης του κέντρου της πόλης. Τα αρχιτεκτονικά σχέδια ανατέθηκαν στο δημοφιλή αρχιτέκτονα Ξενοφώντα Παιονίδη. Αρχικά το μέγαρο αποτελούνταν από ισόγειο καιδύο ορόφους αλλά στην πορεία, λόγω αυξημένων αναγκών, προστέθηκαν και άλλοι.

Σήμερα στο μέγαρο της ΦΑΑΘ στεγάζονται μεταξύ άλλων γραφεία, αίθουσα εκδηλώσεων καθώς και ένας εντυπωσιακός εκθεσιακός χώρος τέχνης, ο οποίος δημιουργήθηκε μετά από ριζική ανακαίνιση του υπογείου σε σχέδια του αρχιτέκτονα Νίκου Σγουρού. Στον 4ο όροφο, τέλος, στεγάζεται το Μουσείο και η Βιβλιοθήκη της ΦΑΑΘ, που στεγάζει Ιερά Κειμήλια, σπάνιες εκδόσεις βιβλίων και ορισμένους πίνακες, που χαρίζουν ως «αντίδωρο» στην Αδελφότητα οι καλλιτέχνες που επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν δωρεάν τον εκθεσιακό χώρο. Αξιοπρόσεκτη είναι η σκοπίμως βαριά, βυζαντινότροπη ατμόσφαιρα του χώρου αλλά και η ίδια η επίπλωσή του, που σε μεγάλο βαθμό προέρχεται από δωρεές που έκαναν οι σύζυγοι νεκρών μελών της ΦΑΑΘ.

Για την ιστορία, η ΦΑΑΘ διαθέτει και τη θηλυκή εκδοχή της: την Αδελφότητα Κυριών Θεσσαλονίκης, που ιδρύθηκε δύο χρόνια αργότερα, το 1873. Η έδρα της βρίσκεται στην οδό Στεφάνου Τάττη.
ΣΤΟΑ ΛΕΒΗ-ΜΕΝΕΞΕ (ΠΡΩΗΝ ΣΤΟΑ ΜΠΟΥΡΛΑ)

 %ce%bb%ce%b5%ce%b2%ce%b7-%ce%bc%ce%b5%ce%bd%ce%b5%ce%be%ce%b5-1 %ce%bb%ce%b5%ce%b2%ce%b7-%ce%bc%ce%b5%ce%bd%ce%b5%ce%be%ce%b5-2

 

Στην οδό Βενιζέλου, απέναντι από την αφετηρία των λεωφορειακών γραμμών 25 και 26 τα βλέμματα τραβά ο όγκος της στοάς Λεβή-Μενεξέ.

Χτίστηκε το 1928 ως κτίριο γραφείων και καταστημάτων, σε σχέδια των αρχιτεκτόνων Κ. Κοκορόπουλου και Ι. Ζαχαριάδη. Είναι εμφανώς επηρεασμένη από το δημοφιλές πολυκατάστημα Selfridges του Λονδίνου, του οποίου η κατασκευή ανάγεται επίσης σε εκείνη την περίοδο.

Την ανέγερση της στοάς χρηματοδότησε κάποιος Ισπανοεβραίος με το επίθετο Μπουρλά. Απασχολούνταν ως ωρολογοποιός. Το κατάστημά του βρισκόταν μπροστά-μπροστά στην είσοδο της στοάς, πάνω από την οποία δεσπόζει μέχρι και σήμερα ένα ρολόι, δωρεά του ίδιου.

Λόγω οικονομικών δυσχερειών, ο Μπουρλά παραχώρησε τελικά τη μισή στοά στην οικογένεια Λεβή και την άλλη μισή στην οικογένεια Μενεξέ. Τα δύο κομμάτια χωρίζονται μεταξύ τους από γυάλινη στέγη στο μέσο του κτιρίου, η οποία προσφέρει φυσικό φωτισμό.

Στην πορεία των χρόνων έγιναν πολλές παρεμβάσεις και διαφοροποιήσεις. Κάθε οικογένεια έκανε τις δικές της επιλογές όσον αφορά τη διαρρύθμιση και ανακαίνιση των ορόφων της στοάς, κάτι που είναι εμφανές σε αισθητικές επιλογές όπως οι ανελκυστήρες. Μία άλλη αλλαγή αφορούσε τα γραφεία.Τα αρχικά γραφεία της στοάς ήταν ιδιαίτερα μικρά αφού στην καλύτερη έφταναν τα 14 τ.μ.σε έκταση. Αυτό ανάγκασε πολλούς από τους μελλοντικούς ιδιοκτήτες να προχωρήσουν σε γκρέμισμα τοίχων και ενοποιήσεις χώρων.

Funfact: η πρόσοψη της στοάς επί της πολυσύχναστης Βενιζέλου έχει πολύ μεγαλύτερο ύψος σε σχέση με εκείνη της οδού Ρογκότη. Προφανώς και δεν πρόκειται για αρχιτεκτονικό λάθος αλλά για συνειδητή επιλογή: οι αρχιτέκτονες «έκοψαν» ορόφους από την πίσω όψη του κτιρίου προκειμένου αυτή να εναρμονίζεται με την ήσυχη και στενή Ρογκότη.

 

OWLCLOTHES

 

owl

 

Έχω αναφερθεί ξανά στον πολυσυλλεκτικό χαρακτήρα που χαρακτηρίζει την περιοχή της πλατείας Χρηματιστηρίου. Παιδί αυτού του χαρακτήρα είναι η εταιρεία παραγωγής ρούχων που άνοιξε πριν από ένα χρόνο στην οδό Βαλαωρίτου 4. Αποτελεί έναν από τους ελάχιστους, αν όχι το μοναδικό επαγγελματικό χώρο στο κέντρο όπου μπορεί κανείς να δει όλη τη διαδοχική πορεία παραγωγής ενός προϊόντος από τη σύλληψη μέχρι την πώληση. Γραφεία, τυπογραφικές μηχανές για στάμπες, υφαντουργείο και εκθετήριο συνυπάρχουν όλα μαζί και επικοινωνούν οπτικά μεταξύ τους με γιγάντιες τζαμαρίες. Θυμίζει τις επισκέψεις που κάναμε ως μαθητές σε εργοστάσια και βιοτεχνίες και αυτός είναι ένας ακόμα λόγος για να το αγαπάμε.

ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ

%ce%b9%ce%b1%cf%84%cf%81%ce%b5%ce%b9%ce%bf-1 %ce%b9%ce%b1%cf%84%cf%81%ce%b5%ce%b9%ce%bf-2

Στη διατηρητέα πολυκατοικία Αγίας Σοφίας με Τσιμισκή γίνονται πολλές μεταμορφώσεις. Κάποιες από αυτές αφορούν το πρόσωπο και το σώμα. Κάποιες άλλες, πάλι, τους τοίχους, τις ψευδοροφές και την επίπλωση.

Ο λόγος για το νέο ιατρείο πλαστικής χειρουργικής του Αχιλλέα Χαντέ, το οποίο διαμορφώθηκε και εξοπλίστηκε πλήρως από το αρχιτεκτονικό γραφείο των UbuPlan.

H πολυκατοικία κατασκευάστηκε το 1925 σε σχέδια του Κωνσταντινουπολίτη Ευθυμίου Κοτζαμπασούλη.

ΒΙΛΑ ΠΕΤΡΙΔΗ

 %cf%80%ce%b5%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%b4%ce%b7-1 %cf%80%ce%b5%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%b4%ce%b7-2 %cf%80%ce%b5%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%b4%ce%b7-3

 

Έχει ήδη νυχτώσει —winter is coming γαρ— και τα πόδια με δυσκολία μας κρατάνε. Ας ολοκληρώσουμε την περιήγηση με το στολίδι της περιοχής των Δικαστηρίων: τη βίλα Πετρίδη, a.k.a. το διατηρητέο της οδού Αναγεννήσεως, που με τα ArtNouveauχαρακτηριστικά του εντυπωσιάζει.

Ιδιοκτησία Βούλγαρου ιδιώτη, χτίστηκε μεταξύ 1900 και 1910, πριν την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης. Το 1927, και ενώ ο ιδιοκτήτης της είχε ήδη από το 1912 εγκαταλείψει την πόλη, μεταβιβάζεται στην οικογένεια Πετρίδη.

Αποτελείται από υπόγειο, ισόγειο, όροφο και σοφίτα. Το υπόγειο χρησίμευε κατά πάσα πιθανότητα ως πλυσταριό, κάτι που υποπτευόμαστε από τη χρήση αποκλειστικά πλακακιών για το στρώσιμο του πατώματος. Τα χρώματα στους τοίχους έχουν αποκατασταθεί πλήρως με πρότυπο τις αρχικές νωπογραφίες που σώθηκαν.

Βγαίνοντας από το σπίτι, καλό θα ήταν να μην παραλείψεις να στρέψεις το βλέμμα ψηλά. Πάνω από το παράθυρο του τελευταίου ορόφου θα αντικρίσεις ένα δυσδιάκριτο τσιμεντένιο μπάλωμα. Εικάζεται ότι κάτω από το μπάλωμα απεικονιζόταν η γυναικεία μορφή της Βουλγαρίας να στεφανώνει ήρωες. Ο συμβολισμός της εικόνας δεν άρεσε ιδιαίτερα, όπως είναι λογικό, στον Ιωάννη Μεταξά, ο οποίος διέταξε να την καλύψουν με τσιμέντο.Από τότε και μέχρι σήμερα η μορφή παραμένει σκεπασμένη.

———

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας, αγαπητοί/-ές αναγνώστες και αναγνώστριες. Ελπίζω να απολαύσατε το σύντομο ταξίδι στην αρχιτεκτονική ιστορία της Θεσσαλονίκης. Ελπίζουμε να σας δούμε του χρόνου στις πολυπληθείς ουρές του Open House. Μέχρι τότε, να είστε καλά και να έχετε τα μάτια και τα αυτιά σας ανοιχτά προς αναζήτηση των καλά κρυμμένων θησαυρών αυτής της πόλης.

 

*O Κωστής Κοτσώνης είναι απόφοιτος του Τμήματος Φιλολογίας ΑΠΘ και μεταπτυχιακός φοιτητής στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ στο ΑΠΘ. Του αρέσει να τριγυρνά στην πόλη και να φωτογραφίζει με τη μέτριας τεχνολογίας – όπως ο ίδιος ισχυρίζεται- φωτογραφική μηχανή του τις ομορφιές και τις ασχήμιες που αντικρίζει. Ευελπιστεί ότι κάποτε οι πρώτες θα είναι περισσότερες από τις δεύτερες. Mέχρι τότε γεμίζει το χρόνο του γράφοντας, παίζοντας μουσική και κάνοντας εκπομπές στο ραδιοφωνικό σταθμό Radio Nowhere. Θα τον βρεις και στο Instagram