Καρκίνος του Μαστού | Ενημέρωση τώρα

 

Κατερίνα Νεδέλκου

Ο Οκτώβριος είναι μήνας αφιερωμένος στην ενημέρωση και πρόληψη για τον καρκίνο του μαστού, στο πλαίσιο μιας διεθνούς προσπάθειας που στόχο έχει την καταπολέμηση της νόσου.

Κατερίνα ΝεδέλκουΦαρμακοποιός https://www.facebook.com/farmakeioNedelkou/

Μερικοί αριθμοί
Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την 1η αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες ηλικίας 39 έως 59 ετών.

 

Κάθε χρόνο, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού πάνω από 1.600.000 γυναίκες παγκοσμίως. Υπολογίζεται ότι 1 στις 8 γυναίκες στις Η.Π.Α και 1 στις 12 γυναίκες στην Ευρώπη θα παρουσιάσει καρκίνο του μαστού σε κάποια φάση της ζωής της.

 

Στην Ευρώπη, περισσότερες από 450.000 γυναίκες εμφανίζουν καρκίνο στο μαστό ενώ, 140.000 περίπου χάνουν τη ζωή τους λόγω της ασθένειας.

 

Στην Ελλάδα αναφέρονται περίπου 6.000 νέα περιστατικά το χρόνο.

 

Ο καρκίνος του μαστού, εάν ανιχνευθεί σε αρχικό στάδιο,

είναι θεραπεύσιμος, με το ποσοστό ίασης να ξεπερνά το 97%,

γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη έγκαιρης διάγνωσης.

 

Στην Ευρώπη το 60% των περιστατικών διαγιγνώσκεται σε πρώιμο στάδιο. Στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό αγγίζει μόλις το 5%, στοιχείο που καταδεικνύει την ελλιπή ενημέρωση και την απουσία προληπτικών ελέγχων.

 

Παράγοντες

Δυστυχώς, ακόμα δεν γνωρίζουμε πολλά σχετικά με τα αίτια που προκαλούν καρκίνο του μαστού. Παρά ταύτα, έχουν εντοπιστεί αρκετοί παράγοντες κινδύνου, οι οποίοι, όμως, δεν προβλέπουν με βεβαιότητα το εάν μια γυναίκα θα αναπτύξει καρκίνο του μαστού. Είναι, ωστόσο, εξαιρετικά σημαντικό για μία γυναίκα να γνωρίζει αν έχει κάποιον ή κάποιους παράγοντες κινδύνου. Η γνώση αυτή θα την βοηθήσει να γίνει πιο συνεπής στην πραγματοποίηση τακτικών ελέγχων και να πάρει προληπτικά μέτρα για την μείωση του κινδύνου.
Παράγοντες κινδύνου που εύνοουν την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού είναι, μεταξύ άλλων, οι εξής:

 

Το φύλο & η ηλικία: Ο καρκίνος του μαστού είναι μία νόσος που, αν και μπορεί να εμφανιστεί και στους άνδρες, είναι συχνότερη στις γυναίκες. Ο κίνδυνος αυξάνεται όσο αυξάνεται και η ηλικία. Πιο συγκεκριμένα, οι περισσότερες περιπτώσεις παρουσιάζονται μετά τα 50, με μόλις ένα 5% των περιπτώσεων να αφορά σε γυναίκες κάτω των 35 ετών. Εξαίρεση αποτελούν οι γυναίκες που έχουν κληρονομική προδιάθεση.

 

Οικογενειακό ιστορικό & Κληρονομικότητα: Το 95% των καρκίνων του μαστού οφείλονται σε μία τυχαία μετάλλαξη, της οποίας τα αίτια δεν είμαστε σε θέση να προσδιορίσουμε. Μόλις το 5% των περιστατικών οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη που κληρονομείται. Παρότι το ποσοστό είναι μικρό, έχει αποδειχθεί ότι η κληρονομικότητα αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου.

 

Γυναίκες με ιστορικό καρκίνου του μαστού σε συγγενή 1ου βαθμού έχουν διπλάσιες πιθανότητες ανάπτυξης της νόσου ενώ οι πιθανότητες πενταπλασιάζονται εάν υπάρχουν δύο συγγενείς 1ου βαθμού με ιστορικό. Επίσης, γυναίκες που έχουν εμφανίσει καρκίνο στον ένα μαστό έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν εκ νέου την νόσο στον άλλο μαστό. Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε ότι η γονιδιακή βλάβη μπορεί να κληρονομηθεί τόσο από την πλευρά της μητέρας όσο και από την πλευρά του πατέρα.
Ο κληρονομικός καρκίνος οφείλεται σε γενετικές μεταλλάξεις των γονιδίων BRCA1 και BRCA2. Η γυναίκα που έχει γονιδιακή βλάβη έχει 80% πιθανότητες να νοσήσει και 50% πιθανότητες να νοσήσει πριν την ηλικία των 50.

 

Τεκνοποίηση & Εμμηνόπαυση: Οτιδήποτε επηρεάζει μακροχρόνια έκθεση του μαστού στα οιστρογόνα επηρεάζει και τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου. Γυναίκες που δεν έχουν τεκνοποιήσει ή που τεκνοποίησαν πρώτη φορά σε ηλικία άνω των 35 ετών έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να νοσήσουν. Επίσης, η έμμηνος ρύση που ξεκινά σε ηλικία μικρότερη των 10 ετών αλλά και καθυστερημένη εμμηνόπαυση σε ηλικία μετά τα 50, αυξάνουν το κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου.

 

Τρόπος ζωής: Οι παράγοντες κινδύνου σχετίζονται και με τις καθημερινές συνήθειες μιας γυναίκας. Η απουσία άσκησης, η κακή διατροφή, το αυξημένο σωματικό βάρος, η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα επιβαρύνουν τον οργανισμό και αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.

Πρόληψη

Η συχνή παρακολούθηση, η αυτοεξέταση και η κλινική εξέταση από γιατρό είναι ζωτικής σημασίας και αυτό γιατί ο καρκίνος του μαστού είναι μία νόσος που, στο αρχικό της στάδιο, δεν παρουσιάζει συμπτώματα.

 

Η πλειονότητα των γυναικών που νοσεί ή νόσησε,

εντόπισε έγκαιρα την νόσο

μέσω συχνών προληπτικών ελέγχων και ψηλάφησης του στήθους.

Τι πρέπει να κάνεις;

 

Αυτοεξέταση: Η πλέον απλή εξέταση που πρέπει να γίνει ρουτίνα για κάθε γυναίκα. Συνίσταται να ξεκινά από την ηλικία των 20 ετών, μία φορά τον μήνα, μετά το τέλος της περιόδου. Η ψηλάφηση δίνει την δυνατότητα στην γυναίκα να μάθει πώς είναι το στήθος της και να καταλαβαίνει κάποια πιθανή αλλαγή που δεν υπήρχε στο παρελθόν.

 

Υπέρηχος και Μαστογραφία: Κάθε χρόνο οι γυναίκες, έως την ηλικία των 35, πρέπει να κάνουν υπέρηχο μαστού και μαστογραφία, εξέταση που μπορεί να ανιχνεύσει όγκους πολύ μικρού μεγέθους, από τα 35 και μετά. Ένας εύκολος τρόπος για να το θυμάσαι είναι να προγραμματίζεις την εξέταση μαζί με το ετήσιο τεστ ΠΑΠ σου.

 

Γονιδιακός έλεγχος: Με μία απλή αιμοληψία μπορείς να κάνεις γονιδιακό έλεγχο, δηλαδή το τεστ που εξετάζει τα γονίδια BRCA1 και BRCA2. Το κόστος του είναι υψηλό όμως σου δίνει την δυνατότητα να γνωρίζεις εάν έχεις γονιδιακή βλάβη, ακόμα και πριν νοσήσεις, και να προστατέψεις τον εαυτό σου.

 

Δώσε σημασία: Οι περισσότερες γυναίκες που διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό, έναν όγκο που εντόπισαν οι ίδιες ή ο γιατρός τους κατά την διάρκεια της ψηλάφησης. Υπάρχουν όμως και μη τυπικά συμπτώματα στα οποία πρέπει να δώσεις σημασία. Εάν παρατηρήσεις κάποια αλλαγή στην όψη, το μέγεθος ή στο σχήμα του μαστού, αλλαγή στην όψη της επιδερμίδας του μαστού, αλλαγή στην θηλή ή εκκρίσεις από τις θηλές θα πρέπει να απευθυνθείς άμεσα στον γιατρό σου.

 

Η σημαντική μείωση της θνητότητας των γυναικών με καρκίνο του μαστού οφείλεται στην έγκυρη και έγκαιρη διάγνωση της νόσου μέσα από την ενημέρωση των γυναικών που τις προτρέπει σε προσυμπτωματικό έλεγχο, τις σύγχρονες απεικονιστικές μεθόδους και τις βελτιωμένες θεραπευτικές μεθόδους.

 

Μάθε. Ενημερώσου. Φρόντισε τον εαυτό σου. Αν και κλισέ είναι πέρα για πέρα αληθινό πώς η πρόληψη σώζει ζωές. Η πρόληψη είναι το σημαντικότερο πράγμα που μπορείς να κάνεις για σένα.