Νίκος Σταμπουλόπουλος | New Diaspora

Μαρία-Άννα Τανάγια

Η Αλεξάνδρα είναι στη Γαλλία και μιλάμε καθημερινά μέσω Facebook. Η Σοφία μόλις τακτοποιήθηκε στις Βρυξέλλες και με ξεναγεί στο σπίτι της μέσω Skype. Οι φίλοι μου (και οι φίλοι σου, φαντάζομαι) φεύγουν. Γιατί; Ποια είναι η άποψή τους για την κατάσταση στην Ελλάδα; Κατά πόσο προσαρμόστηκαν και ποιες σκέψεις θα ήθελαν να μοιραστούν μαζί μας; Οι παραπάνω ερωτήσεις αποτέλεσαν το ερέθισμα για τη δημιουργία μιας ανοικτής διαδικτυακής κοινότητας των Ελλήνων των εξωτερικού –των new age μεταναστών – αλλά και μιας σειράς διαδικτυακών ντοκιμαντέρ. Ο ιθύνων νους του New Diaspora, σκηνοθέτης Νίκος Σταμπουλόπουλος μας μίλησε γι’ αυτή του την πρωτοβουλία μέσω mail από την Ολλανδία.

Μαρία-Άννα Τανάγια

Storyteller: Νίκος Σταμπουλόπουλος

Δημιούργησα μια ανοικτή-διαδικτυακή κοινότητα για τους νέους Έλληνες μετανάστες του εξωτερικού. Δεν ήταν κάποια στιγμιαία απόφαση, αλλά μία μακροχρόνια δημιουργική διαδικασία, που σταδιακά περιλαμβάνει όλο και περισσότερους ανθρώπους. Πάντα με ενδιέφερε να εντάξω κάποιου είδους αφήγηση σ’ ένα διαδικτυακό περιβάλλον, όπου οι θεατές/χρήστες θα μπορούν να συμμετάσχουν στη διαμόρφωση του ίδιου του έργου. Φανταστείτε έναν ζωντανό οργανισμό που παράγει ιστορίες και τις μοιράζεται. Η συγκυρία ενός μεταναστευτικού ρεύματος, του οποίου αποτελώ κι εγώ κομμάτι ήταν λίγο αυτονόητη σαν επιλογή, τη στιγμή που στην Ελλάδα η κατάσταση έχει πια ξεφύγει, διώχνοντας ολοένα και περισσότερους. Οικονομικούς μετανάστες πλέον.

ND-FINAL-LOGO-blue-M

Τα ντοκιμαντέρ πρόκειται να είναι μικρού μήκους και να διατίθενται ελεύθερα στο διαδίκτυο, αφού αυτό που μετράει είναι το να τα δει και να τα μοιραστεί ο κόσμος, κι όχι να χαντακωθούν σε κάποια μεταμεσονύκτια τηλεοπτική ζώνη. Είναι κι αυτός ένας λόγος που θέλουμε να είμαστε ανεξάρτητοι και επιλέξαμε το δύσκολο στοίχημα της μικροχρηματοδότησης (crowdfunding). Προς το παρόν έχουμε τραβήξει υλικό μόνο στην Ολλανδία. Για να ολοκληρωθεί η σειρά πρέπει να μαζέψουμε υλικό κι από άλλες χώρες, είτε αυτό σημαίνει ότι πρέπει να το κάνουμε εμείς ή να συνεργαστούμε με κάποια άλλη ομάδα συναδέλφων που ζουν στο εξωτερικό. Ήδη έχουμε δικτυωθεί με νέους κι εξίσου ανεξάρτητους ντοκιμαντερίστες που μας στέλνουν ιστορίες από την Ελλάδα. Δεν αρκεί ένας για ένα τόσο μεγάλο θέμα. Κι όλα αυτά συνεπάγονται κόστος, αφού θα μαζευτούν άπειρες ώρες υλικού, θα ξοδευτούν μήνες στο μοντάζ και παράλληλα θα πρέπει να διαχειριζόμαστε μια πλατφόρμα που όσο πάει και μεγαλώνει. Και πρέπει να συνεχίσει να λειτουργεί μέχρι η νέα ελληνική διασπορά να πάψει να είναι νέα – ή να πάψει να είναι διασπορά.

Trailer-cover-photo-011

Η δική μου ιστορία για το πώς έφυγα από την Ελλάδα είναι περίπλοκη. Ίσως την αφηγηθώ κάποια στιγμή μέσω της New Diaspora, αν και δεν θέλω να παραγίνει αυτοαναφορικό το όλο πράγμα. Η παρουσία μου στο τρέιλερ αρκεί νομίζω. Η γενική ιδέα πάντως ήταν ότι ήθελα να φύγω γιατί αυτό που έβλεπα γύρω μου δεν μου άρεσε. Και δεν εννοώ προφανώς τα βουνά και τις παραλίες. Εννοώ το μίσος, που ήδη είχε κάνει αισθητή την παρουσία του στην κοινωνία πολύ πριν ξεσπάσει επισήμως η κρίση.

Δεν θέλω να καταφύγω σε κλισέ, αλλά είναι πραγματικά συγκινητική η ανταπόκριση του κόσμου. Πέρα από το πόσο ζεστά έχουν αγκαλιάσει το εγχείρημα εκατοντάδες φίλοι, έχουν εμφανιστεί άγνωστοι άνθρωποι από το πουθενά που θέλουν να συνεισφέρουν – είτε περιεχόμενο, είτε προσωπικό χρόνο, είτε χρήματα. Γιατί κατάλαβαν πόσο σημαντικό είναι να αποκτήσουμε κι εμείς φωνή, και η φωνή μας να έχει πρόσωπο, παρόν, παρελθόν και μέλλον. Αυτή η συσπείρωση γύρω από μια διαδικτυακή εστία όπου λέμε ιστορίες οδηγεί στο να δεθεί μεταξύ της η κοινότητα, να βρει κοινά σημεία επαφής, να συζητήσει πράγματα και να οργανωθεί για να κάνει μαζί άλλα. Όπως η διεκδίκηση του δικαιώματος μας να μπορούμε να ψηφίζουμε από τον τόπο διαμονής μας – όπως σχεδόν όλος ο υπόλοιπος κόσμος.

Η εικόνα που έχουμε για τους σημερινούς μετανάστες είναι συχνά κατασκευασμένη. Για τις ανάγκες μιας αγοράς όπου πουλάει ο φτηνός πατριωτισμός και το μελόδραμα, επιλέγουμε να δείξουμε μόνο αυτά και κρύβουμε τα υπόλοιπα κάτω από το χαλί. Συμβαίνει ακόμα δυστυχώς, και έντονα μάλιστα. Και στις δύο τηλεοπτικές συνεντεύξεις που έδωσα, το βάρος έπεσε μόνο στο αν τραβάει ζόρια και ρατσισμό ο μετανάστης ή αν νοσταλγεί την πατρίδα του. Τσιμουδιά για τους λόγους που έφυγε ή για το τι πραγματικά συνάντησε εκεί που πήγε.

Τι θα έλεγα σε ένα νέο που βρίσκεται στο δίλημμα «μένω ή φεύγω»; Να το ψάξει καλά πριν δοκιμάσει κάτι. Το να το σκάσεις με ένα σακίδιο στον ώμο κι «όπου κάτσει καμιά άκρη βλέπουμε» δεν είναι βιώσιμη στρατηγική επιλογή. Ακόμα κι αν δεν σε πειράζει να δουλέψεις σερβιτόρος, αν δεν μιλάς τη γλώσσα στα περισσότερα μέρη δεν έχεις ελπίδες. Κι όχι, δε θα σε προσλάβει καμία πολυεθνική για στέλεχος έτσι και δεν έχεις εντυπωσιακά συνεπή και ανοδική πορεία στο βιογραφικό σου. Από την άλλη, το να μένει κάποιος νέος και ικανός άνθρωπος πίσω και να αρρωσταίνει από το άγχος και την έλλειψη αξιοπρέπειας δεν είναι καθόλου ηρωικό. Για να μείνεις να παλέψεις, σημαίνει ότι οι υπόλοιποι κάτοικοι της χώρας είναι αλληλέγγυοι στην προσπάθεια σου, κι όχι ότι κοιτάζει ο ένας να βγάλει το μάτι του άλλου. Που συμβαίνει και έξω βέβαια, ας μην έχουμε αυταπάτες. Απλά γίνεται πιο διακριτικά και πολιτισμένα συνήθως. Μέχρι να επέλθει ύφεση τουλάχιστον.

Ο νόστος είναι βαθιά ριζωμένος μέσα στις καρδιές όλων μας, ακόμα κι αν μας παίρνει χρόνια να το παραδεχτούμε. Έχει κάτι αυτός ο τόπος, κακά τα ψέματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι μαραζώνουμε στην ξενιτιά, αν και σίγουρα κάποιοι το βιώνουν ακριβώς έτσι. Εγώ θα ήθελα να γυρίσω κάποια στιγμή μάλλον, δε βιάζομαι όμως. Μακάρι να μην επιστρέψω μόνος μου και να υπάρξουν ευκαιρίες για να έρθουν μαζί και μερικές δεκάδες χιλιάδες ικανοί και ανοιχτόμυαλοι άνθρωποι, που ξέρουν τι σημαίνει να ζεις σε μία οργανωμένη, αξιοκρατική και πολυπολιτισμική κοινωνία. Κι έχουν να προτείνουν ιδέες για το πώς μπορεί η Ελλάδα να βγει νικήτρια από αυτή την άσχημη περιπέτεια.

Marianna says: “Mάθε περισσότερα για το project στην ιστοσελίδα New Diaspora , κάνε like στο Facebook και follow στο Twitter”