Πάολα Ρεβενιώτη | Μια ιστορία για το ντοκιμαντέρ «Καλιαρντά»  

Μαρία-Άννα Τανάγια

Ως «ιδιότητες» στο Wikipedia της αποδίδονται οι εξής: Ελληνίδα εκδιδόμενη τρανς γυναίκα, εκδότρια, ποιήτρια και ακτιβίστρια. Η Πάολα Ρεβενιώτη, όμως, είναι κάτι πολύ περισσότερο απ’ όλα αυτά. Είναι μια αυθεντική καλλιτέχνιδα χωρίς απωθημένα και χωρίς υπέρμετρες φιλοδοξίες. Τη συνάντησα με αφορμή την προβολή του νέου της ντοκιμαντέρ «Καλιαρντά» στο φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης. Τη συνόδεψα στο απογευματινό της καφέ με σκοπό να μου διηγηθεί μια ενδιαφέρουσα ιστορία από τα γυρίσματα. Τελικά, προέκυψαν πολλές κι αν δεν ήθελα να καταχραστώ το χρόνο της θα ήμουν ακόμα εκεί να την ακούω «ρουφώντας» αμοντάριστες εικόνες από τη μυθιστορική ζωή της.

Μαρία-Άννα Τανάγια

 

«Στην αρχή είχα σκεφτεί να κάνω απλά ένα ντοκιμαντέρ για τα Καλιαρντά. Έτσι απλά λειτουργώ, δεν μπορώ να κάτσω να το σκεφτώ περισσότερο. Έτσι άλλωστε έγιναν όλα μου τα ντοκιμαντέρ.

Από τα πρώτα γυρίσματα, όμως, συνειδητοποίησα ότι η ουσία του συγκεκριμένου ντοκιμαντέρ δεν είναι μόνο τα καλιαρντά, αλλά μια ολόκληρη ιστορία, σχεδόν εθνογραφική. Το κατάλαβα μια μέρα, όταν περνούσα από την Ομόνοια κι άκουσα δύο εξηντάρες αδερφές έξω από το τσοντάδικο Κοσμοπόλιταν να μιλάνε. Έπιασα τις λέξεις «Τεκνό, μπερντέ»…

11050272_1620406344862784_5533146589504458962_n

Τα καλιαρντά υπάρχουν από το 1920.  Και τα μιλούσαμε όλες οι τρανς. Ήταν καθαρά θέμα ανάγκης: να μπορείς να επικοινωνήσεις χωρίς να καταλαβαίνουν τι λες. Αν είχα εγώ τρία τεκνάκια στο σπίτι έλεγα στη φίλη μου «μην τζουρνέψουν τα τσόλια» (δηλαδή πρόσεξε μην με κλέψουν). Ή ρωτούσαμε μεταξύ μας: «είναι μπάρα το τεκνό ή φίφα»;   Υπήρχε ανάγκη επικοινωνίας, αλλά αυτό έγινε με μια ανατρεπτικότητα. Τα καλιαρντά ήταν εντελώς σατυρικά απέναντι στην εξουσία και αποδεικνύουν ότι αντιμετωπίζαμε τη ζωή με χιούμορ.

Επίσης, χρησιμοποιήθηκαν συστηματικά μέχρι το 2000, όχι μόνο από ομοφυλόφιλους. Δεν ήταν η «γλώσσα μιας περιθωριακής ομάδας», δε συνδέθηκε με κάποιες γραφικές φιγούρες. Ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας και της σεξουαλικότητας του Έλληνα. Όλα τα λαϊκά παιδιά, άλλωστε, είχαν σχέσεις με αδερφές. Όπως είπε και ο συγγραφέας Θανάσης Σκρουμπέλος στο ντοκιμαντέρ:  «Πήγαινες με αυτά τα παιδιά, άλλα ξύνοντας αυτό το κορμί συνειδητοποιούσες ότι υπάρχει από κάτω ένας άνθρωπος».

Προσπάθησα να επιλέξω τα άτομα που θα μιλήσουν στο ντοκιμαντέρ. Έχω ένστικτο σ’ αυτό. Ήμουν τυχερή γιατί πέτυχα τον Κώστα Κανάκη, ανθρωπολόγο-γλωσσολόγο, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου. Μίλησα με τον  George Le Nonce. Ήρθαμε για γυρίσματα και στη Θεσσαλονίκη όπου μίλησαν ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, ο Ηρακλής Δούκας, η Νανά, ο Θωμάς Κοροβίνης, ο Γιάννης Παλαμιώτης, ο Γιώργος Τσιτιρίδης και πολλοί ακόμη αξιόλογοι άνθρωποι που εκτιμώ. Δε νομίζω ότι μπορούσα να κάνω καλύτερη επιλογή. Έτσι, επέλεξα να χτίσω σιγά-σιγά την ιστορία, την οποία «έδεσαν» εξαιρετικά οι ταλαντούχοι συνεργάτες μου. Έξυπνα, πιτσιρίκια έως 28 ετών με φρέσκια ματιά, που όλοι μαζί είμαστε το Paola Team.

 

Έχω ακούσει πολύ όμορφα σχόλια για το ντοκιμαντέρ. Δε θέλω, όμως, να παγιδευτώ για να κάνω κάτι καλύτερο μετά τα Καλιαρντά. Έχω στο νου μου μια πολύ δυνατή περιθωριακή ιστορία. Με ενδιαφέρει ο άνθρωπος. Με ενδιαφέρει η ιστορία. Έτσι λειτούργησα στη ζωή μου. Δεν αρνήθηκα τη θηλυκή μου υπόσταση, αλλά έλεγα πως δε θα μιμηθώ μια γυναίκα. Άλλο να βλέπω τον κόσμο με γυναικεία ματιά, να θέλω να με αντιμετωπίζουν οι έρωτές μου σαν γυναίκα και να ζω σαν γυναίκα και άλλο να προσποιούμαι ότι είμαι γυναίκα. Ε, δεν είμαι γυναίκα. Δεν προσπάθησα να κοροϊδέψω κανέναν. Πάντα με σηκωμένα πόδια πήγαινα. Δεν κρύφτηκα ποτέ.

Ήμουν πολύ τυχερή στη ζωή μου. Δεν ένιωσα δυστυχισμένη. Το αντίθετο μάλιστα. Πίστευα πως όλοι οι άλλοι είναι δυστυχισμένοι γιατί εγώ έκανα την κάβλα μου και τα είχα λύσει όλα μέσα μου. Από μικρό παιδί τα είχα λύσει. Από τα 15 μου. Δεν ξέρω τι διάολος ήμουν. Είχα γνωρίσει ένα όμορφο παιδί, με φιλούσε και με φώναζε «ζορκολέμο». Με έλεγαν ανώμαλο και απορούσα:  Το να αγαπάς έναν άνθρωπο είναι ανωμαλία;

 

10599720_746844552039881_8019788615338908701_n

Στα 12 μου επαναστάτησα. Έφυγα από το σπίτι, όχι λόγω σεξουαλικών προτιμήσεων.  Οι γονείς μου είχαν χωρίσει. Τα μισά καλοκαίρια τα ζούσα στην Κέρκυρα γκλαμουράτα. Το χειμώνα στο Κερατσίνι. Με μια μάνα που δε με άφησε ποτέ να της πω πόσο την αγαπάω. Που με στήριζε συνεχώς. Οικογένεια συντηρητική. Μανιάτης ο δεύτερος  άνδρας. Ένιωθα ξένη. Έτσι, σηκώθηκα κι έφυγα και  γράφτηκα στο ναυτικό.  Από τα 12 μου μέχρι τα 15 μεγάλωσα σε στρατιωτική σχολή. Στο ναυτικό ήμουν αυτό που δεν καταλάβαιναν. Δεν με θεωρούσαν κάτι αξιολύπητο, αλλά τους χάλαγα την εικόνα γιατί δεν ήμουν κουνιστό.

Από την άλλη, ένιωσα το περιθώριο, αλλά το πάλεψα τρομερά. Ήταν άγριες οι εποχές τότε. Κατέβαινες στη Συγγρού, -έπρεπε να κάνεις πορνεία για να ζήσεις- και φορούσες 3 ρούχα: ένα για τα γιαούρτια κι ένα για τα κρατητήρια. Δεν κάθισα, όμως,  να μεμψιμοιρήσω. Εξέδωσα το «Κράξιμο». Έκτοτε, δε με ενοχλούσαν οι μπάτσοι και  με σεβάστηκε ο κόσμος.

Μ’ αρέσει να επικοινωνώ με τον κόσμο. Αλλά αυτή είναι η αντίφασή μου. Κατά βάθος είμαι μοναχικό άτομο.  Σκέφτομαι συνεχώς. Δεν μπορώ να σταματήσω, τρέμω με την ιδέα ότι δε θα δημιουργήσω κάτι. Δεν είναι ναρκισσισμός, δε θεωρώ τον εαυτό μου καλλιτέχνη. Είναι ανάγκη έκφρασης. Μέσα από κάθε μου δουλειά, προσπαθώ να ψυχαναλύσω τον εαυτό μου».

 

Marianna says: «Διάβασε το αφιέρωμα που έκανε στην Πάολα το περιοδικό Dazed, μην ξεχάσεις να κάνεις  like στη Fan Page Paola Team Documentaries, μπες και απόλαυσε τα ντοκιμαντέρ της  στο κανάλι της στο Youtube»!